Ασβεστοποιείον Δαφνή (Καμίνι)

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής

Τεύχος: Φύλλο 257

Ημερομηνία: 27/04/1958

______________________________________________________________________

ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΠΟΙΕΙΟΝ: Του Κων/τίνου Δαφνή εν Αγ. Προδρόμω, δέχεται παραγγελίας ασβέστου, καλής ποιότητος, εξ όλων των χωρίων της Χαλκιδικής. Παραδοτέα όπου θελήση ο ενδιαφερόμενος.

Διάρρηξη και κλοπή (1931)

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής

Τεύχος: Φύλλο 13

Ημερομηνία: 02/08/1931

______________________________________________________________________

ΔΙΑΡΡΗΞΙΣ ΜΕΤΑ ΚΛΟΠΗΣ

ΑΓ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ 30 Ιουλίου (του ανταποκριτού μας)

Τα γνωστά σ' ολόκληρο σχεδόν την Χαλκιδική, καφενεία του χωργιού μας για τους υποδειγματικούς διευθυντάς των Μαύρον και Διαβάτην, δεν μπορούσε, παρά να γραφτούν και στα Αστυνομικά χαρτιά. Και τούτο χάρις στο νεαρό πρόσφυγα εκ Θράκης Φώτιο Τσ........, ο οποίος φθάσας στο χωριό μας χθες το μεσημέρι και απολαύσας καθ' όλην την ημέραν τη δροσιά των παρά την βρύση και κάτωθι της πλατείας του χωργιού μας πλατάνων και περάσας, ως φαίνεται και όλη τη νύχτα εκεί, σήμερα το πρωί, λίγο πριν ξημερώσει, θέλησε να επισκεφθή και τα ξακουσμένα καφενεία μας, απ' τα οποία αφήρεσε, για ενθύμιο, από μεν του Διαβάτη 65 δραχμές και το απολυτήριο στρατού, από δε του Μαύρου ένα παντελόνι, ενός σωφέρ αξίας 500 δραχμών, 2 ψωμιά άσπρα, 1/2 οκά τυρί και ένα τραπεζομάντυλο αξίας εν όλω 40 δραχ. περίπου.

Δεν πρόφτασε όμως ο κακόμοιρος, να καλοκαθήση έξω από το χωριό για να φάη με την ησυχία του το ψωμοτύρι του Μαύρου και τον ανησύχησαν οι χωροφύλακές μας κλείσαντες τούτον στο κρατητήριο. Εκεί απ' την ανάκρισι βγήκε πως είχε κάμει κι άλλη κλοπή σε κάποιο χωριό της περιφερείας Λαγκαδά, Κολχικόν (Μπαλάφτσα) σ' ένα μικρομπακάλικο απ' το οποίο πήρε λίγες δραχμές, 1 σημειωματάριο, ένα παλτό και λίγα άλλα μικροπράγματα.

Ζυθεστιατόριον "Δροσιά"

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής

Τεύχος: Φύλλο 157

Ημερομηνία: 27/05/1956

______________________________________________________________________

Φέρεται εις γνώσιν των ταξιδευόντων ότι εις την στάσιν της πλατείας του χωρίου Αγ. Προδρόμου, το Ζυθεστιατόρειον "Δροσιά" του Αλεξάνδρου Γέργου προσφέρει καθημερινώς ψητά, σουβλάκια και κοκορέτσι με μπύρα πάγου μπαλονάκια, κρίκερ. Περιποίησις εξαιρετική.

Ποδοσφαιρική ομάδα "Μ. Αλέξανδρος" Αγ. Προδρόμου!

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής

Τεύχος: Φύλλο 119

Ημερομηνία: 04/09/1955

______________________________________________________________________

ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ, 2.

Την παρελθούσαν Δευτέραν επί τη ευκαιρία της τοπικής εορτής Αγ. Προδρόμου συνηντήθησαν εις φιλικόν αγώνα αι ομάδες "Μ. Αλέξανδρος" Αγ. Προδρόμου και "Άρης" Παλαιοχώρας.

Η τέλεσις της πανηγύρεως ήτο αιτία να πληρωθή το γήπεδον από φιλάθλους, οίτινες έσπευδον με ενδιαφέρον να παρακολουθήσουν. Ο αγών πλήρης αθλητικού πνεύματος και ενδιαφέροντος των φιλάθλων, διεξήχθη εν τω κοινοτικώ γηπέδω με νικήτριαν την γηπεδούχον ομάδα δια τερμάτων 3 έναντι 1.

Δ. ΑΣΤΕΡΙΑΔΗΣ

Απαγόρευση παραγωγής σουβλακίων!!!

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής

Τεύχος: Φύλλο 790

Ημερομηνία: 21/07/1968

______________________________________________________________________

Στον Άγιο Πρόδρομο απηγορεύθη υπό της Αστυνομίας η παρασκευή σουβλακίων. Οι καταστηματάρχαι υπεχρεώθησαν να κατασκευάσουν κουβούκλιο δια να αποκτήσουν το δικαίωμα να ξαναψήσουν σουβλάκια.

Πάντοτε ενδιαφέρθημεν δια την διασφάλισιν της δημοσίας υγείας. Και θεωρούμε βασικό καθήκον των καταστηματαρχών την διατήρησίν της.

Αλλά δεν καταλαβαίνομε διατί ΜΟΝΟ στον Άγιο Πρόδρομο κινδυνεύει η υγεία, τόσον των κατοίκων όσον και των διερχομένων, από τα ψηνόμενα στην εσχάρα σουβλάκια. Διότι, όπως γνωρίζομε, σε κανένα άλλο μέρος της Χαλκιδικής δεν διετάχθη και δεν ελήφθη παρόμοιο μέτρο.

Ανάγκη λοιπόν, τόσο δια τους αποζώντας από το ψήσιμο σουβλακίων καταστηματαρχών του Αγίου Προδρόμου όσο και δια τους διερχομένους από εκεί, να επιτραπή η παρασκευή σουβλακίων, όπως μέχρι σήμερα.

Τα ερπιδόρπια...

Εφημερίδα: Φωνή του Βάβδου

Τεύχος: Χρόνος 14ος, Αρ. Φύλ. 68 

Ημερομηνία: Δεκέμβριος 2000

______________________________________________________________________

"Δυο γέρ' στουν Αϊ Πρόδρουμου, κουπανούντι μη τα δικανίκια κι βρίζ'ντι (βρίζονται). "Χαϊβάν" ο ένας, "Ζώου" ο άλλος. Ο δάσκαλος ο Μαυρουδής, βλέποντάς τους γέρους να δέρνονται, φωνάζ'.

- Βρε σεις, τι μαλλώνιτι; Τι γίνκι; Θα χουρίστι τα χουράφια;

- Σιγά τ' μοιρασιά, φουνάζ' ου πρώτους. Μπουρείς δάσκαλη να μας πεις, τι είνι τα ερπιδόρπια;

- Ιγώ, λιέου, ότι είνι τα πράσα, τα λάχανα, τα μαρούλια, τα σπανάκια.

- Αυτό του ζώου, λιέει ότι είνι τα κ'κιά, τα ρουβίθια, τα φασόλια, οι φακές.

- Ισύ τι λιές δάσκαλη;

- Ιγώ λιέου, απαντάει ο δάσκαλος, ότι τα επιδόρπια, δεν είνι ούτι του ένα, ούτι του άλλου. Γι' αυτό, σταματήστι τις δικανκιές, να μι βριθείτι στου Σαραφιανό για νοσηλεία.

Αναμνήσεις από το πανηγύρι του Αγ. Προδρόμου εν έτει 1932

Εφημερίδα: Παγχαλκιδική

Τεύχος: 70

Ημερομηνία: 11 Σεπτεμβρίου 1932

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΤΗ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Μέρες τώρα το χωργιό μας βρίσκονταν σε κάποια εξαιρετική κίνηση.

Το ποταμάκι που περνάει δίπλα πτο χωριό μας και που δίνει ξεχωριστή χάρη με τις φυσικές του ωμορφιές στο χωριό, ήταν γεμάτο από μεστωμένες γυναίκες και λιγερές κοπέλες, που ξυπόλητες και με τα μανίκια μαζωμένα τρίβαν και κοπανίζαν ρούχα διαφόρων ειδών και ποιοτήτων. Γυρνώντας κανείς στους δρόμους του χωριού, έβλεπε άλλες γυναίκες κουκουλωμένες με ό,τι παληότερο και πχιο κατεστραμμένο φόρεμα έχουν ν' ασπρίζουν μ' ασβέστι τα σπίτια και να καθαρίζουν τις αυλές τους. Οι μπακάληδες σε διαρκή κίνηση και στενοχώρια για να πλουτίσουν με περισσότερα είδη τα μαγαζιά τους, να 'χουν καλές δουλιές.

Οι καφετζήδες κι αυτοί σ' ανησυχία για ν' αποχτήσουν καρέκλες περισσότερες, τραπέζια, λουξ και διάφορα ποτά και γλυκά.

Τ' αυτοκίνητα του χωριού μας καθώς και τα διαβατάρικα, όλο κι άφιναν κοσμάκη στο χωργιό. Στη κίνηση αυτή πρέπει να προστεθή και ο τακτικός συναγερμός των μελών του νεοσυσταθέντος Συλλόγου "Προοδευτική Νεολαία¹" για τη καλύτερη εμφάνιση του χωργιού μας, εκτελώντας έτσι, έναν απ' τους πρώτους και κυριώτερους σκοπούς του.

Όλα αυτά γιατί; Γιατί όλη αυτή η κίνηση κι ανησυχία; Γιατί, απλούστατα πλησιάζει το πανηγύρι μας. Γιατί το ονομαστό εκκλησιαδάκι μας ο "Άγιος Πρόδρομος", που σφηνωμένο, όπως είναι, στα πόδια ενός λοφίσκου και στο βάθος ενός καταπράσινου λειβαδιού, που το δροσίζουν με τον πυκνό ίσκιο τους, πανύψηλα καραγάτσια και που μα... [δυσανάγνωστο κείμενο] και πονετικό άγιός του σκορπά στους πιστούς, ξεχύνει απ' τα σωθικά του άφθονο, κρύο και γάργαρο νερό, γιορτάζει. Έχει το πανηγύρι του.

Κι αλήθεια! Κυριακή, 28 Αυγούστου! Παραμονή του μεγάλου πανηγυριού του χωριού μας, του Αγίου Προδρόμου. Κόσμος πολύς, κόσμος απ' όλες τις μεριές της Χαλκιδικής κι απ' τη Θεσσαλονίκη, φτάνει μ' όλα τα μέσα, στο χωργιό μας.

Ο δημόσιος δρόμος, που περνάει δίπλα απ' το χωργιό μας, είναι γεμάτος από κόσμο που έρχεται. Αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, ποδήλατα, κάρρα, αμάξια, άλογα, μουλάρια. Οι οικογενειάρχες, σε στενοχώρια, με τη φροντίδα να ευχαριστήσουν τους φίλους των. Πραματευτάδες, παπουτσήδες, φωτογράφοι, λοταρατζήδες, έχουν γεμίσει την αγορά μας. Ντουζίνες πολλές από "λαλούμενα" ξεκουφαίνουν με τους διαπεραστικούς, ξερούς και μονότονους ήχους των, το κοσμάκη που έχει κατακλύσει τα ολοφώτιστα καφενεία μας. Χοροί, τραγούδια και φωνές γεμίζουν την αστροφώτιστη νύχτα. Επί τέλους, ξημέρωσε η μέρα του πανηγυριού. Ένας ήλιος λαμπρός, που πρόβαλε μεγαλόπρεπος και χρυσοστολισμένος απ' ταις κορφές του Γερο-Χολομώντα, έδωσε το σύνθημα της γιορτής. Κόσμος πολύς και αδιάκοπα, γεμίζει το χωργιό μας.

Κατά τις 10 π.μ. όλη αυτή η κοσμοπλημμύρα, ξεχύνεται προς το εξωκκλήσι. Όλα τ' αυτοκίνητα του χωργιού και πολλά ξένα, κουβαλούν τον κοσμάκη μέχρι του εξωκκλησιού, μετά του οποίου η συγκοινωνία εξασφαλίστηκε, χάρις στους κόπους των παιδιών του νεαρού Συλλόγου "Προοδευτική Νεολαία". Η ελπίδα του ψαρέματος ψηφοφόρων, κουβάλησε στη πανήγυρη και όλους τους υποψηφίους βουλευτάς της Χαλκιδικής.

Το χωργιό έχει ολότελα αδειάσει, ερημνιά παντού. Με το τελευταίο δρομολόγιο ενός Βασιλικιώτικου λεωφορείου βρέθηκα στη πανήγυρη που δεν απέχει απ' το χωργιό, παρά μονάχα 2 ½ χιλιόμετρα και προς την ανατολική του πλευρά. Κόσμος πολύς εκεί· περισσότερος από κάθε άλλη χρονιά, πάνω από τρεις χιλιάδες. Εκτός των υποψηφίων βουλευτών διακρίναμε τους κ.κ. Επιθεωρητήν των Δημοτικών Σχολείων και Οικονομικόν Έφορον Χαλκιδικής μετά των οικογενειών των. Διακρίναμε ακόμη τον διευθυντήν της αγαπητής μας "Παγχαλκιδικής" κ. Αθανάσιον Καραγκάνην, υποψήφιον του Αγροτικού και Εργατικού Κόμματος, τον συμπατριώτη μας και ονομαστό δικηγόρο της Θεσσαλονίκης κ. Αθ. Βατζέρην² μετά της κυρίας του και πολλούς άλλους. Ύστερα απ' τη λειτουργία άρχισε η διασκέδαση.

Στο μοναδικό καφενείο της πανήγυρης, είν' αλήθεια πως εύρισκε κανείς ό,τι κι αν ζητούσε και θα ικανοποιούνταν απολύτως απ' τη περιποίηση αν ο κ. ....... φρόντιζε να ρίξη λίγους τενεκέδες νερό, που δίπλα στα πόδια του κυλούσε, για να λείψη η σκόνη, που οι διάφοροι χορευταράδες, με τους ζωηρούς τους χορούς, σκορπούσαν στη μαγευτική κατά τα άλλα τοποθεσία.

Ένα σύντομο και ζωηρό χτύπημα της καμπάνας του εξωκκλησιού, κατά τη δεύτερη απογευματινή ώρα, ειδοποίησε το κόσμο που έπρεπε να σταματήση τη διασκέδασή του, για να γευτή τη μπόλικη φασολάδα, που ετοίμασαν, παράμερα λιγάκι και σε πολλά καζάνια, οι επίτροποι της εκκλησίας. Και πράγματι ύστερα από ολίγο, όλος εκείνος ο κόσμος, ήταν απασχολημένος με το φαγοπότι. Από τις ζωηρές κινήσεις των κουταλιών, ένοιωθε κανείς που από κανένα δεν έλειπε ... [δυσανάγνωστο κείμενο] ασφαλώς συνετέλεσε, η δροσιά, το κρύο νερό και η ωμορφιά της τοποθεσίας, που όσοι την αισθάνθηκαν σε καλύτερες περιστάσεις κι όχι στη κοσμοπλυμμηρισμένη πανήγυρή της, θα τους μένει αξέχαστη στο μυαλό τους. Το φαγοπότι, το διαδέχτηκε και πάλι ο χορός.

Το εξαιρετικό που παρατηρήθηκε φέτος στην πανήγυρη, ήταν η απόλυτη καθαριότητα της τοποθεσίας και της εκκλησίας, το άσπρισμα των κορμιών των δέντρων μ' ασβέστι, το ίσιαγμα του δρόμου για τη καλύτερη συγκοινωνία με αυτοκίνητα, χάρις στους κόπους και στις φροντίδες των προοδευτικών νέων του χωργιού μας.

Ακόμα, η ευχαρίστηση του "ψαρέματος", που οι χαριτωμένες δεσποινίδες και μέλη του Συλλόγου "Π.Ν.Α.Χ." Μαρία Μοσχοπούλου, Φανούλα Χρυσοχοΐδου, Σμαρούλα Εξηνταβελώνη, Θεοδώρα Κοσμά και ο κ. Αργύριος Οικονόμου με τα λαχεία τους, για ενίσχυση του ταμείου του Συλλόγου τους, πρόσφερναν στον κοσμάκη, ήταν η καινοτυπία της πανήγυρης. Στις 4 το απόγευμα, όλος ο κόσμος τραβήχτηκε στο χωργιό, στη πλατεία του οποίου αν και γεμάτη, από οδοστρωτήρες και βαρέλια με πισσάσφαλτο³, συνεχίστηκε το γλέντι, μέχρι πρωίας.

Τη δεύτερη μέρα⁴ και ύστερα απ' τη βροχή, που συνετέλεσε πολύ στο ξεκούρασμα αφ' ενός των γλεντζέδων και στην απαλλαγή αφ' ετέρου απ' τη σκόνη, συνεχίστηκε το γλέντι και πάλι μέχρι πρωίας, απολαυστικώτερο όμως τώρα, γιατί ο κόσμος είχε λιγοστέψει κάπως και γιατί το λόγο είχαν ονομαστοί γλεντζέδες του χωργιού μας, που τους ενεθουσίασαν με τα βιολιά τους ο Βασίλης Κοντοαργύρης και Θανάσης Χρυσοστόμου. Στον καλό μας Σταθμάρχη κ. Αντωνάκο και στα όργανά του, θεωρούμε υποχρέωσή μας, να προσφέρωμε τα θερμά μας συγχαρητήρια, για την επιτυχία εξαιρετικής τάξης και απολύτου ησυχίας κατά την πανήγυρη.

Θα 'ταν άδικο ν' αφίναμε απαρατήρητη τη δράση και το ζήλο, για τη καλύτερη επιτυχία της πανήγυρης, των κ.κ. Εκκλησιαστικών επιτρόπων μας και ιδιαιτέρως των κ.κ. Αθ. Χρ. Χρυσάφη και Ευάγ. Βατζόλα.

ΑΓΙΟΠΡΟΔΡΟΜΙΤΗΣ

Σχόλια

1. Στο συγκεκριμένο σημείο μαθαίνουμε για το όνομα ενός ακόμη συλλόγου του χωριού - εκτός από τον σύλλογο "Η Δορκάς" που διαβάσαμε σε προηγούμενη ανάρτηση - της Προοδευτικής Νεολαίας Αγίου Προδρόμου, ο οποίος πιθανόν είχε και πολιτικό χρώμα, όπως μπορεί κανείς να διακρίνει σε όλο το δημοσίευμα.

2. Ο Αθανάσιος Κ. Βατσέρης γεννήθηκε στον Άγιο Πρόδρομο το 1884. Δεν έχουμε περισσότερες πληροφορίες για την εκπαίδευσή του. Το 1909-1911 διδάσκει στο Δημοτικό σχολείο της Νικήτης, ενώ το 1911-1912 στον Άγιο Πρόδρομο. Αργότερα θα ασχοληθεί με την δικηγορία και θα μετακομίσει στην Θεσσαλονίκη. Το 1923 ανεδείχθη μέλος του Μακεδονικού Αγροτικού Πολιτικού Συλλόγου Θεσ/νίκης. Το 1924 εμφανίζεται ως Νομαρχεύων του Ν. Θεσσαλονίκης. Το 1925 συμμετέχει στο Συμβούλιο της Λέσχης Δημοσίων Υπαλλήλων Θεσσαλονίκης, ενώ από το 1927 έως τουλάχιστον το 1930 υπήρξε μέλος του Παγχαλκιδικού Συλλόγου. Το 1930 εμφανίζεται ως Γενικός Γραμματέας του Δημοτικού συμβουλείου του Δήμου Θεσ/νίκης. Αργότερα, το 1932 θα διοριστεί Νομάρχης του Ν. Σερρών.

Κάπου εδώ τελειώνουν και οι πληροφορίες οι οποίες έχω συλλέξει για τον άξιο αυτόν Αγιοπροδρομίτη. Εάν κάποιος γνωρίζει και επιπλέον στοιχεία ή διορθώσεις, θα ήταν πιστεύω πολύ χρήσιμο να έρθουν στο φως.

3. Εκείνο το διάστημα φτιάχνονταν ο δρόμος που συνέδεε την Θεσσαλονίκη με τον Πολύγυρο, εξού και τα υλικά ασφαλτόστρωσης στην πλατεία του χωριού.

4. Όπως γνωρίζουν οι παλαιότεροι, το πανηγύρι του Αγίου Προδρόμου κρατούσε 3 μέρες!

Μεταβολές δημοδιδασκάλων εν έτει 1927

Εφημερίδα: Μακεδονία

Φύλλο: 5436, σελ. 3

Ημερομηνία: 06/08/1927

----------------------------------------------------------------------------------------------

ΝΕΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΑΙ ΔΗΜΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ

Περιφέρεια Λαγκαδά - Ελ. Στικοπούλου εκ Κλίσαλι Αρδαμέρι αντί της Αικ. Μαργαριτίδου εις Βυσσώκαν τη αιτήσει της αντί της Ουρ. Γρηγοριάδου εις Βρασνά αντί της Ελ. Ορφανίδου εις Κλίσαλι τη αιτήσει της, Κλ. Φωτιάδου εξ Ασπροβάλτας εις Καβάκ δι' υπηρεσιακούς λόγους, αντί της του Χατζημιχαήλ εις Βρασνά τη αιτήσει του, αντί του Κ. Σακελλαρίου εις Αρδαμέρι τη αιτήσει του αντί του Ι. Μαυρομανώλη εις την κενωθείσαν θέσιν Λειβαδίου Χρ. Μακρή και Αστεριάδου, εκ Σωχού εις Άνω Ραβνά τη αιτήσει των, αντί των Χρ. Θεοχαρίδου εις Χαλκιδικήν και Ι. Αμοιρίδου εις Νεμπή-Μαχαλά τη αιτήσει του, αντί του Δ. Διαβάτη¹ εις την περιφέρειαν Χαλκιδικής, Αυγ. Παπαϊωάννου εκ Σαρηγκιόλ εις Ζαγκλιβέριον τη αιτήσει του, αντί του Ι. Στίγκα εις Στρόλογγον τη αιτήσει του, αντί του Αρ. Καραστεργίου εις Δράματσην τη αιτήσει του, αντί του Πολυχρ. Χαρατσίδη εις Καβαλλάρ τη αιτήσει του, αντί της Χρ. Μιγγρέλη εις Μπέροβαν, αντί Ελένης Καλοχριστοδούλου εις Λαχανά, αντί του Νικ. Κατσαρού εις Ολυμπιάδα τη αιτήσει του, αντί του Γ. Γκότση εις Μπαϊράμ-δερέ τη αιτήσει του, αντί του Αλέξ. Τριανταφυλλίδου εις Στρόλογγον, αντί του Γ. Τάτση εις Κάτω Ραβνάν δι' υπηρεσιακούς λόγους, αντί του Ιω. Διακουμάκου εις Σαρηγιά τη αιτήσει του, αντί της Στυλιανής Κρανά εις Γιουβέσναν τη αιτήσει της, αντί της Ειρήνης Νικολάου εις Στρόλογγον τη αιτήσει της, Αθαν. Μωραϊτου εξ Αδάμ εις Ζαγκλιβέριον δι' υπηρεσιακούς λόγους, Ελ. Καρακάση εκ Λιγκοβάνης εις το Ν/γείον Βυσσώκας, αντί της Δεσποίνης Συρά εις το Ν/γείον Σωχού, αντί της Αικ. Λασκαρίδου εις Λιγκοβάνην τη αιτήσει της.

Μετατίθενται από περιφερείας εις περιφέρειαν, κατόπιν γνωμοδοτήσεως των οικείων επιθεωρητών τη αιτήσει των.

Αρισ. Χλωρίδης εκ Παλαιοχώρας Χαλκιδικής εις Σαρηγκιόλ Λαγκαδά, Κατίνα Περ[δ]ικάρη² Ρεσιτνικίων Χαλκιδικής εις Σωχού Λαγκαδά, Ν/γός Αικατερ. Λασκαρίδου εκ Σωχού εις Ματσίκοβον Κιλκίς, Κεχριμανίδης εκ Κούπας Γουμενίτσης περιφερείας Γιαννιτσών εις Σέβρανην Καρατζόβας περιφερείας Εδέσσης. Ν/γός Κατσαρίζη εκ Μεγ. Λειβαδίων Γιαννιτσών εις Φαιάν Πέτραν Σιδηροκάστρου. Μιλ. Σταμπουλής εκ Σαριτσίου Γιαννιτσών εις Νησίον Βερροίας, Ρωτ. Κουτάρα Ν/γός Μεγ. Λειβαδίων Γιαννιτσών εις Καλήν Έδραν Σιδηροκάστρου, Κωνσ. Μοσχίδης εξ Ευρώπου Εδέσσης εις Λιμπάνοβον Βερροίας, Ελένη Παπακοσμά Ν/γός Βυσιάνης Καστορίας εις Ν/γείον Γιαβόργιανης περιφερείας Εδέσσης, Χρήστος Θεοχαρίδου εξ Άνω Ράβνης περιφερείας Λαγκαδά εις το Δημ. Σιποτνικίων Χαλκιδικής.

----------------------------------------------------------------------------------------------

1. Δημήτριος Παν. Διαβάτης (1908-1972), από τον Άγ. Πρόδρομο. Μεταξύ άλλων διετέλεσε δάσκαλος στο Νεοχώρι προπολεμικά (1937), και στο χωριό μας μεταπολεμικά, μέχρι το 1959. Δεν γνωρίζουμε πού τοποθετήθηκε το 1927.

2. Μάλλον πρόκειται για μέλος της γνωστής οικογένειας Περδικάρη, μέλη της οποίας διέμεναν στην Θεσσαλονίκη, την Κοζάνη και τις Σέρρες, αντλώντας την  καταγωγή τους από την Βέρροια, την Κέρκυρα και την Μονεμβασιά.

Ανάβαση του Ορειβατικού Συνδέσμου στο Καστέλλι (1931)

Εφημερίδα: Μακεδονία

Φύλλο: 6876

Ημερ/νία: 05/09/1931

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"7η Ανάβασις του Ορειβατικού Συνδέσμου

Κυριακή 6η Σεπτεμβρίου 1931. Καστέλλι Χαλκιδικής. Συγκέντρωσις ώραν 5.30 πρωϊνήν εις την πλατείαν Λ. Πύργου και δι' αυτοκινήτου μετάβασις εις Ρεσενίκια Χαλκιδικής. Εκείθεν με πορείαν 2 εις Καστέλλι. Διημέρευσις, επιστροφή το εσπέρας εις Θεσσαλονίκην. Συνολική πορεία 4 ωρών.

Έξοδα συμμετοχής δραχ. 75. Δια τα μη μέλη 100. Αρχηγός αναβάσεως ο κ. Κογιάμης. Δηλώσεις μέχρι της 5ης απογευματινής του Σαββάτου εις το κατάστημα Βόγα Αγίας Σοφίας 26.

Εκ του Γραφείου του Ε.Ο.Σ."

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Σχόλια

Είναι γνωστό ότι τις δεκαετίες 60', 70' και 80', πολλοί σύλλογοι από την Θεσσαλονίκη - και όχι μόνο - εξέδραμαν στο χωριό μας, και κυρίως στο εξωκλήσι του Αγ. Προδρόμου, αναζητώντας μία ανάσα δροσιάς και έναν τόπο ανάπαυλας και ξενοιασιάς από τους γρήγορους ρυθμούς της πόλης. Αυτό που δεν ήταν γνωστό, είναι ότι από τόσο νωρίς, το 1931, όταν ακόμη δεν υπήρχε δρόμος που να συνδέει την Χαλκιδική με την Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον μετά τα Βασιλικά, υπήρχαν σύλλογοι που επισκέπτονταν το χωριό μας. Πόσο μάλλον ορειβατικοί σύλλογοι! Ποια διαδρομή να είχαν ακολουθήσει; Παίρνοντας την Παλιόστρατα, δίπλα από τους νερόμυλους και σκαρφαλώνοντας μέχρι το Καστέλλι, ή από τον Αη-Κ'στόφορο; Και, άραγε τα μέλη του εν λόγω Συλλόγου να είχαν μαζί τους φωτογραφική μηχανή, αποθανατίζοντας την διαδρομή ή το χωριό μας; Ενδιαφέρον...

Ο καπετάν Τσουκνίδας στην Γαλάτιστα το 1881

Εκδότης: Νικόλαος Α. Σφενδόνης

Τίτλος: "Μακεδονικόν Ημερολόγιον 1939"

Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ

Κατά το 1880 μετά την επελθούσαν συνεννόησιν μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, δια την απελευθέρωσιν της Θεσσαλίας, διελύθησαν τα διάφορα αντάρτικα σώματα, η δε Τουρκία παρέσχεν αμνηστείαν εις πλείστους αντάρτας Έλληνας καταγομένους εκ Μακεδονίας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγετο και ο καπετάν Τσουκνίδας, ή Πόνης Ελληνοαλβανός εκ Κιουτέζης της περιφερείας τότε Καστορίας, νυν δε Κορυτσάς.

Ο Πόνης ως αρχηγός ανταρτικού σώματος έδρασεν εν Μακεδονία κατά το 1878-79. Τα τουρκικά αποσπάσματα τα καταδιώκοντα τους αντάρτας οσάκις συνεπλάκησαν με το σώμα του Πόνη έπαθον πανωλεθρίαν. Κυρίως δε τον κατεδίωκεν έν απόσπασμα αποτελούμενον από ατάκτους τουρκαλβανούς, αυτοί λοιπόν ως παθόντες πολλά από τον Πόνην, τον επωνόμασαν Καπετάν Ίθραν (καπετάν Τσουκνίδαν), διότι τους είχε τσούξει πολύ άσχημα. Μετά την αμνηστείαν ο καπετάν Τσουκνίδας το 1880 προσελήφθη εις την υπηρεσίαν του πατρός μου Δ. Αναγνώστου ως σωματοφύλαξ του την εποχήν, κατά την οποίαν ευρίσκετο εν Αγίω Όρει ως ανθρακέμπορος.

Επιτρέψατέ μοι ήδη να σας διηγηθώ έν επεισόδιον, όπερ συνέβη εις την Γαλάτισταν της Χαλκιδικής την 25 Ιουνίου 1881 με ήρωα τον καπετάν Τσουκνίδαν. Οι ανθρακείς εκείνην την εποχήν επήγαιναν από τα διάφορα αλβανόφωνα χωρία της περιφερείας τότε Καστορίας, μετά την εορτήν του Αγίου Δημητρίου εις την Χαλκιδικήν και ιδία εις Άγιον Όρος, κατόπιν ταξειδίου οκταημέρου. ειργάζοντο εις την κατασκευήν ξυλανθράκων μέχρι της 20 Ιουνίου, διότι περαιτέρω δεν επετρέπετο η καύσις προς αποφυγήν πυρκαϊών, και έπειτα επέστρεφον εις την πατρίδα των κατά ομάδας, πάντες σχεδόν οπλοφορούντες, χάριν ασφαλείας των, διότι έκαστος εξ αυτών θα έφερεν επάνω του, εκ της οκταμήνου εργασίας από είκοσι λίρας Τουρκίας και άνω.

Περί την δύσιν του ηλίου την 25 Ιουνίου 1881 μία ομάς εξ επτά Ελληνοαλβανών ανθρακέων εκ Κιουτέζης κατέλυεν εις ένα χάνι της Γαλατίστης με συνοδίτην τον καπετάν Τσουκνίδαν. Αφού ετοποθέτησαν τα υποζύγιά των εις το χάνι εκάθησαν εις εδώλια έμπροσθεν της εισόδου του χανίου, παρήγγειλαν ένα καραφάκι ρακί με εννέα ποτηράκια, διότι εις έν εδώλιον εκάθητο και ένας παπάς. Η ρακή με μεζεδάκια έφθασε και ο καπετάν Τσουκνίδας προσέφερεν εις τον παπάν και εις τους πατριώτας του το πρώτον κέρασμα. Ο παπάς ηυχήθη με το καλό να φθάσουν εις το χωριό των, καλή λευθεριά κλπ. Όταν όμως ετοιμάζετο και το δεύτερον κέρασμα ηκούσθη μία οχλοβοή από τα πέριξ σπίτια του χωρίου και ο παπάς ετινάχθη από την θέσιν τρομαγμένος, ο δε καπετάν Τσουκνίδας τον ερωτά: "Τι τρέχει, Γέροντα;"

Παπάς: Αχ παιδί μου, έρχεται αυτός ο αναθεματισμένος Αρβανίτης Βελή-Γκέκας.

Τσουκνίδας: Τι λοιπόν είναι αυτός, και τι κάμνει που τρομάζει ολόκληρο χωριό!
Παπάς: Ο Σαούλ Μοδιάνο από την Θεσσαλονίκην έχει πάρει τη δεκάτη της περιφερείας μας, και έχει στείλει αυτόν τον καβάζην του να περιφέρεται την  ημέραν εις τα πέριξ μας χωριά, να λαμβάνη γραπτάς σημειώσεις από τους διαφόρους αντιπροσώπους του σχετικώς με την συγκομιδήν των διαφόρων γεννημάτων και να την κομίζη εις τον ενταύθα γενικόν γραμματέα του. Αυτός λοιπόν ο Βελή-Γκέγκας, οπόταν περνά από τα χωριά καβάλλα ή πεζός πρέπει όλοι όσοι ευρίσκονται εις τον δρόμον του, να σηκώνονται όρθιοι και να τον χαιρετούν.
Τσουκνίδας: Και δεν μου λες, Γέροντά μου, και εδώ εις το μεγάλο χωριό σας με 700-800 σπίτια συμβαίνει το ίδιο;
Παπάς: Μάλιστα!
Τσουκνίδας: Συ, παπά μου, θα καθήσης εδώ δίπλα μου και δεν θα σηκωθής, θ' απαντήσω δε εγώ εις την διαταγήν του Βελή-Γκέκα.

Ο καπετάν Τσουκνίδας ήναψεν ένα τσιγάρο και το έβαλεν εις ένα μακρύ τσιμπούκι του, που το έφερε πάντοτε εις το σελάχι του και ήρχινε να καπνίζη με τα μάτια του τεντωμένα προς το μέρος από όπου θα προέβαλεν ο Γκέγκας. Σε μια στιγμή βλέπει εις ένα στενό σοκάκι να σηκώνωνται όρθιοι άνδρες και γυναικόπαιδα...

- Να τον, λέγει τρέμων ο παπάς, έρχεται...

Τέλος προέβαλε και ο Γκέγκας καμαρωτός καβάλλα εις ένα ωραίο άλογο στολισμένο με χίλιες κρεμαστές φούντες. Τότε ο καπετάν Τσουκνίδας, άμα τον αντίκρυσεν ο Γκέγκας, εσήκωσε το αριστερό πόδι του και το έβαλεν επάνω εις το δεξί του και ετράβηξε το γιαταγάνι του που εκρέμετο αριστερά του τοποθετήσας αυτό επάνω εις το γόνυ του και καπνίζων ατάραχος ητένιζεν ασκαρδαμυκτί τον Γκέγκαν.

Φαντασθήτε με τι λαχτάρα οι πέριξ ιστάμενοι όρθιοι ανέμενον τα συμβησόμενα! Τι λοιπόν νομίζετε ότι συνέβη τότε; Εις την δύσκολον αυτήν θέσιν που ευρέθη ο ψευτοπαλληκαράς Γκέγκας κατέφυγεν εις αρβανίτικη πονηρίαν. Αποτεινόμενος προς τον καπετάν Τσουκνίδαν είπε:

- Σεις οι οκτώ και ο παπάς εννέα, να μη σηκωθήτε...

Και έτσι έληξεν η θλιβερά αυτή ιστορία του Βελή-Γκέγκα. Την επομένην ημέραν που ανεχώρησαν οι οκτώ Αλβανοί μας, ο χαντζής δεν εδέχθη να πληρώσουν τίποτε από όσα εξώδευσαν, είπε δε κρυφά εις το αυτί του Τσουκνίδα:

- Τώρα θα πληρώνη τα σπασμένα ο Βελή-Γκέγκας, διότι μέχρι σήμερον δεν ετόλμουν να του ζητήσω όσα έτρωγε και έπινε.

Θεσσαλονίκη 1938                                               Ν. Δ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ

Ενοικίαση περιπτέρου εξωκλησιού Αγ. Προδρόμου (1968)

Εφημερίδα: Μακεδονία
Φύλλο: 17210
Ημερομηνία: 4 Αυγούστου 1968

ΕΝΟΙΚΙΑΣΙΣ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟΥ ΜΕΘ' ΥΠΟΣΤΕΓΟΥ

Η εκκλησιαστική επιτροπή Κοιμήσεως Θεοτόκου Αγίου Προδρόμου Χαλκιδικής, ανακοινοί, ότι επερατώθησαν αι εργασίαι ανεγέρσεως του υποστέγου και περιπτέρου εις τον χώρον του εξωκκλησίου Αγίου Προδρόμου. Προκειμένου δε να λειτουργήση από του αρξαμένου μηνός Αύγουστον, καλείται πας ενδιαφερόμενος δια την ενοικίασιν αυτού, όπως έλθη εις επικοινωνίαν μετά της εκκλησιαστικής επιτροπής.

Η εκκλησιαστική επιτροπή

Τα μήλα του Αγίου Προδρόμου (1973)

Εφημερίδα: Φωνή της Χαλκιδικής
Φύλλο: 1061
Ημερομηνία: 14 Οκτωβρίου 1973

ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΟΥ ΑΓ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Ο Άγιος Πρόδρομος, όπως όλοι γνωρίζομε, παράγει μεγάλες ποσότητες εκλεκτών μήλων. Καμμία όμως μέριμνα δεν ελήφθη δια την διαφήμησιν και εμπορία αυτού του σπουδαίου προϊόντος. Και έτσι τα μήλα ή παραμένουν εν πολλοίς στα χέρια του παραγωγού ή δεν προσφέρονται στις ενδεδειγμένες τιμές.

Έχομε την γνώμη ότι επιβάλλεται, όσο είναι ακόμη καιρός, να ληφθούν μέτρα δια την διάθεσιν των μήλων του Αγίου Προδρόμου , ώστε και οι συμπαθείς αγιοπροδρομίτες να ωφεληθούν και η δέουσα διαφήμισις της εκλεκτής παραγωγής της περιοχής μας να γίνη.

Παπά-Δημήτριος Οικονόμου, ένας μακεδομάχος από τον Άγιο Πρόδρομο

Έχουν περάσει 101 χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον οθωμανικό ζυγό. Έχουν γραφτεί τόσα πολλά για τα γεγονότα που προηγήθηκαν της απελευθέρωσης, κι όμως υπάρχουν πτυχές της ιστορίας που παραμένουν στους περισσότερους άγνωστες, και πρόσωπα που παρόλη την συνεισφορά τους στον αγώνα, ο χρόνος έχει αδικήσει και λησμονήσει.

Ένας απ' αυτούς τους αφανείς ήρωες ήταν και ο παπά-Δημήτριος Οικονόμου ή Παπαθανασίου. Γεννήθηκε στον Άγιο Πρόδρομο γύρω στα 1865. Γόνος ευσεβούς οικογένειας - ο πατέρας του Θανάσης και ο παππούς του Μαυρουδής ήταν κληρικοί - χρίσθηκε ιερέας μετα το 1890. Παντρεύτηκε και έκανε οικογένεια στο χωριό.

Εκτός από το λειτούργημα του ιερέως, διέθετε εκ της πατρικής του περιουσίας και αρκετά οικήματα γύρω από την εκκλησία, τα οποία αργότερα λειτούργησαν ως χάνι (το λεγόμενο βακούφικο) με σκοπό την διαμονή και παρακολούθηση των τουρκικών στρατευμάτων. Ο παπά-Δημήτρης είχε ήδη οριστεί ως όργανο πράκτορα Α' τάξεως από τον ταγματάρχη Δημήτριο Κοσμόπουλο, και συνεργαζόταν με τον μητροπολίτη Κασσανδρείας Ειρηναίο.

Τον Οκτώβριο του 1912, λίγες μέρες πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, διάφορα ελληνικά σώματα δραστηριοποιούνται στην περιοχή της Χαλκιδικής. Στις 20 Οκτωβρίου, ελληνικό σώμα 40 ατόμων υπό την αρχηγεία του καπετάν Γιάννη Ράμναλη, ενισχυμένο και από κατοίκους των γύρω χωριών περικυκλώνει τον Άγιο Πρόδρομο, καθώς στο χάνι του παπά-Δημήτρη διανυκτέρευαν γύρω στους 50 επίστρατους Τούρκους από τα χωριά της Καλαμαριάς. Το πρωί άρχισε η μάχη και αφού ο παπά-Δημήτρης έβαλε ο ίδιος φωτιά στο χάνι του, οι Τούρκοι βγήκαν έξω το απόγευμα. Μάλιστα λέγεται ότι γλίτωσε μόνον ένας από αυτούς.


Πρόσφατα η δισέγγονή του Μαρία Δημ. Διαβάτη, μου παρέθεσε πολύτιμες πληροφορίες για τον παπά-Δημήτρη, τις οποίες θα ήθελα να μοιραστώ με τους αναγνώστες του ιστολογίου, γιατί πιστεύω ότι αποτελούν ένα ξεχασμένο όσο και ένδοξο κομμάτι της ιστορίας του χωριού μας. Την ευχαριστώ πολύ, καθώς και τον σύζυγό της Δημήτριο Μ. Βερβάτη για την διάθεση από το προσωπικό τους αρχείο, ορισμένων εγγράφων που αφορούν τον παπά-Δημήτρη, τα οποία θα παραθέσω παρακάτω.

Καταρχήν, λίγα λόγια για τον παπά-Δημήτρη από την ίδια την δισέγγονή του Μαρία Διαβάτη:

"Είμαι η Μαρία Διαβάτη, κόρη του Δημητρίου Διαβάτη, εγγονού από την μητέρα του Ιφιγένεια, του Μακεδονομάχου Παπαδημήτρη Οικονόμου. Από τη γιαγιά μου Ιφιγένεια, η οποία ήταν πρωτότοκη κόρη του Παπαδημήτρη, έχω μάθει την ιστορία του.

 

Ο Παπαδημήτρης ήταν διορισμένος Πράκτωρ κατά τη διάρκεια της Μακεδονικής Άμυνας από τον Γενικό Αρχηγό της Χαλκιδικής, όπως αναφέρει ο ίδιος ο Γενικός Αρχηγός Στρατού Χαλκιδικής σε επιστολή του στις 19/3/1916. Υπήρξε μεγάλος αγωνιστής. Έδωσε μεγάλο μέρος της περιουσίας του για τον αγώνα. Έκανε το σπίτι του ξενοδοχείο όπου φιλοξενούσε αφιλοκερδώς όλους τους διερχόμενους από το χωριό, το οποίο αποτελούσε κόμβο και μόνη είσοδο για τη Χαλκιδική ώστε να μπορεί να δίνει πληροφορίες στο στρατό. Φιλοξενούσε στο ξενοδοχείο του και Τούρκους στρατιώτες και συγχρόνως έκρυβε στον ίδιο χώρο Έλληνες αντάρτες. Προειδοποιούσε τον στρατό για τις κινήσεις των Τούρκων με αγγελιοφόρους.

 

Την ημέρα που αποφάσισαν να χτυπήσουν τους Τούρκους στο χωριό, ο Παπαδημήτρης είπε στην κόρη του Ιφιγένεια, που ήταν σε εφηβική ηλικία, να πάρει τις δύο αδελφές της, Ελευθερία και Ευανθία, που ήταν σε νηπιακή ηλικία, και να πάει να κρυφτεί στα χωράφια γιατί θα γινόταν στο χωριό μεγάλο κακό. Το ίδιο βράδυ με τα ίδια του τα χέρια έβαλε φωτιά στο σπίτι του που ήταν γεμάτο με Τούρκους στρατιώτες και το έκαψε. Όταν η γιαγιά μου γύρισε μετά από μέρες στο χωριό όλο το βιος του πατέρα της ήταν στάχτη.

 

Ο Παπαδημήτρης κατεδώθει από προδότες στον Τουρκικό Στρατό και φυλακίστηκε, βασανίστηκε και βρήκε την ελευθερία του μόνο όταν ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος εισήλθε στη Θεσσαλονίκη. Αυτά γνωρίζω από τις αφηγήσεις της γιαγιάς μου.

 

Σου στέλνω επίσης την επιστολή του Γενικού Αρχηγού Στρατού της Χαλκιδικής του 1916 καθώς και την εφημερίδα του 1912 όπου αναφέρονται τα παραπάνω γεγονότα. Εάν σου είναι όλα αυτά χρήσιμα για να ενημερώσεις την εξαίρετη σελίδα που έχεις φτιάξει για την ιστορία του χωριού μας, μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις."

 

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο ίδιος ο Αρχηγός Στρατού της Χαλκιδικής, ο ταγματάρχης Δημήτριος Κοσμόπουλος απέστειλε επιστολή στον παπά-Δημήτρη Οικονόμου "εις ένδειξιν απείρου ευγνωμοσύνης" προς το πρόσωπό του. Η συγκεκριμένη επιστολή παρατίθεται παρακάτω:

 

 

Ελληνομακεδονική Άμυνα                                                                                          (Τ. Σ.)

1903 – 1909

 

Ο

τέως Γενικός Αρχηγός

Χαλκιδικής – Λαγκαδά – Σερρών

πιστοποιεί

ότι ο εκ του χωρίου Ρεσιτνίκια της Επαρχίας Πολυγύρου της Χαλκιδικής Παπαδημήτριος Οικονόμος, αισθανόμενος εν μέσω του Τουρκικού ζυγού την κληρονομίαν της Διαθήκης του Ρασοφόρου του 1821, υπήρξε ο φύλαξ της Παρακαταθήκης των Πατρίων και ορθοδοξίας και ο δικαιούμενος να κατατάσσηται εις την χορείαν εκείνων, διότι ακριβώς μεταξύ των διακριθέντων Ρασοφόρων της εποχής μας κατά την ανωτέρω Εθνικήν δράσιν είναι και ο Αιδεσιμώτατος. Χάρις εις το θάρρος του το οπλισθέν υπό του Σταυρού, εις την ευπροσηγορίαν του, εις την γλυκήτητα των τρόπων του, εις την τέχνην του ομιλείν, σκέπτεσθαι, πράττειν και μνειν και εν γένει δια ταύτα τα χαρίσματά του τα αποκοήματα της ευφυίας του, διωρίσθη Κέντρον {Πράκτωρ} παρά του υποφαινομένου κατά την διάρκειαν της Ελληνικής Μακεδονικής Αμύνης εν τω κόμβω της Χαλκιδικής, όστις είναι αυτό τούτο το χωρίον του Ρεσιτνίκια και εξ ου η δίοδος και συγκοινωνίας πάσης της Χαλκιδικής.

Τας υπηρεσίας ους προσέφερε τουλάχιστον εις την εποχήν της τριετούς Αρχηγίας μου και τους κινδύνους ους διέτρεξε αλλά και τας καταδιώξεις και προφυλακίσεις ους υπέστη μετέπειτα παρά των Τούρκων, ελλείψει χώρου να αναριθμήσω πάσας ει μη τας εξής.

1) Ου μόνον  αφιλοκερδώς ειργάσθη κατά το διάστημα τούτο δια τους κόπους και ημεραργίας του, αλλά και χρηματικάς θυσίας ευχαρίστως συνηπίκουρος προσήλθε, δια κατασκοπίας, δια πληρωμήν αγγελιοφόρων και εν τέλει εις ουκ ολίγα χρηματικά έξοδα υπεβλήθη, μεταβαλών τον οίκον του εις Ξενοδοχείον δια πάντα διερχόμενον εκείθεν και αποκλειστικώς ίνα Αστυνομικώς διαπυνθάνεται και η ενήμερος των γεγονότων και ως η ευρεία αντίληψις του επέβαλε κατά τας επικινδύνους εκείνας εποχάς.

2) Τοσαύτην ικανότητα έδειξε δια την προφύλαξη των Σωμάτων και μέχρι Νιγρίτης εισέτι εγκαίρως ειδοποίησε δι’ Αγγελιοφόρων του και έσωζε ταύτα εκ των προδοτών και του Τουρκικού Στρατού, όστις ετίθετο εις καταδίωξίν του.

3) Δεν εδίστασεν χάρις εις το θάρρος του, να προφυλάξη εις τινά απηνή καταδίωξιν υπό του Τουρκικού Στρατού το μεν Ανταρτικόν Σώμα εις τον οίκον του, τον δε Τουρκικόν Στρατόν να περιποιείται εις παρακείμενον δωμάτιον του αυτού οίκου.

Επίσης δια την άπειρον εμπιστοσύνην και πατριωτισμόν του Αιδεσιμωτάτου, εύρε ο υποφαινόμενος μετά του Σώματός του ως καταφύγιον προφυλάξεως το χωρίον τούτο, ότε τον Ιούνιον 1907 πολύς Τουρκικός Στρατός βαίνων επί τα ασφαλή ίχνη από Δουμπιά Σανά με βάσιν το ίδιον χωρίον Ρεσιτνίκια κατεδίωκεν ημάς απηνώς.

4) Δια τας τόσας υπηρεσίας του δεν ήτο δυνατόν μέχρι τέλους να αποφύγη τα βδελυρά βλέμματα των προδοτών, όπου και δια την εαυτού σωτηρίαν εφυγοδίκησε επί 6 μήνας, είτα δε επειδή εσειλήφθη παρά Τούρκων ότι θα εξωρίζωντο η οικογένειά του και συγγενείς του εις Άδανα, ηναγκάσθη να παρουσιασθή προφυλακισθείς δι’ εσχάτην προδοσίαν, ως υποσκάπτων το καθεστώς της Τουρκίας και τις οίδε οποία τύχη θα ανέμενε τούτον, όπερ έδοξε και εισήλθε ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος εις Θεσσαλονίκην και τότε είδε το φως της ημέρας και ελευθερίας ο Αιδεσιμώτατος.

Δι’ ο χορηγείται το παρόν εις ένδειξιν απείρου ευγνωμοσύνης μου εις τον συνεργάτην μου Αιδεσιμώτατον Παπά-Δημήτριον Οικονόμου.

Εν Αθήναις τη 19^η Μαρτίου 1916

Ο

Τέως Καπετάν Κουρμπέσης

Δ. Γ. Κοσμόπουλος

Ταγματάρχης Πεζικού

                Ακριβές αντίγραφον

 

 

 

Επίσης το απόκομμα της εφημερίδας "Νέα Αλήθεια", της 1ης Νοεμβρίου 1912, στο οποίο εξιστορούνται τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στον Άγιο Πρόδρομο στις 20 Οκτωβρίου, και η συνεισφορά του παπα-Δημήτρη σε αυτά.

Ο παπά-Δημήτρης Οικονόμου υπήρξε λοιπόν ένας γενναίος Αγιοπροδρομίτης, που δεν δίστασε να βάλει φωτιά στην ίδια του την περιουσία, συνεισφέροντας στον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας του από τον οθωμανικό ζυγό. Ένας άγνωστος στους πολλούς ήρωας, ο οποίος αξίζει να μνημονεύεται στο μνημείο των ηρώων για την προσφορά και την ανιδιοτέλειά του.

Ο Κλήδονας

Εφημερίδα: Μακεδονία
Φύλλο: 15414
Ημερομηνία: 22 Ιουνίου 1958

Ο Κλήδονας - Πανάρχαιον έθιμον

Λείψανον της λατρείας του ηλίου

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΦΕΡΕΙ. - ΚΑΙ Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ "ΠΡΟΜΗΘΕΑ ΔΕΣΜΩΤΗ". - ΚΛΗΔΟΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΕΤΟ Ο ΔΙΔΟΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΜΟΣ. - ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΜΥΡΝΗΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΡΩΜΗΝ ΥΠΗΡΧΕ ΤΟ ΕΘΙΜΟΝ. - ΠΩΣ ΠΡΟΗΛΘΕ ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ.

Ο κλήδονας είναι πανάρχαιο έθιμο. Το γνωρίζομε από τον Όμηρο και τη Ρώμη ως ένα μέσο μαντικής χαριτωμένο. Στους αρχαίους πραγματικά μάντευαν από τις τυχαίες φωνές, τους τυχαίους λόγους ωρισμένες περιστάσεις. Αυτές οι φωνές είχαν θέση χρησμών. Υπήρχαν μάλιστα, όπως στη γενική μαντική, και μάντεις που λέγονταν κληδονιστές ή κληδονιστικοί, επιτήδειοι να εξηγούν τις μαντείες "από κληδόνων" - φωνών δηλαδή - όπως υπήρχαν και εκείνοι που εξηγούσαν τους οιωνούς, τα ονείρατα κλπ.

Κληδονισμός και σήμερα κλήδονας λέγονταν ο χρησμός που δίδονταν μ' αυτού του είδους την μαντική. Στον καιρό του Ομήρου πολύ τον μεταχειρίζονταν τον κλήδονα. Τον αναφέρει δυο φορές. Οι ποιητές επίσης τον μεταχειρίζονταν. Ο Αισχύλος στον "Προμηθέα Δεσμώτη", αναφέρει τον κλήδονα με όσα λέγει στο χορό των ωκεανίδων νυμφών:

Τρόπους δε μαντικής εστοίχισα

κάκρινα πρώτος εξ ονειράτων α χρη

ύπαρ γενέσθαι κληδόνας δε δυσηκρίτους

εγνώρισ' αυτοίς...

Θα ημπορούσε κανείς πολλά να δώση δείγματα από τ' ανέκδοτα των αρχαίων κληδονίσματα, αλλ' αυτά είναι αρκετά.

Την μαντική λοιπόν αυτή "την από κληδόνων" σε πλείστες πολιτείες ελληνικές, χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι. Στη Σμύρνη, στη Ρώμη υπήρχε το έθιμον αυτό και τ' αναφέρουν οι συγγραφείς. Υπήρχε και την βυζαντινή περίοδο, αλλά ο Χρυσόστομος κατακρίνει τους κληδονισμούς, τους οιωνισμούς, τις μαντείες, τις επωδές, τις γητειές και τα παρόμοια απορρίπτοντάς τα ως δεισιδαιμονίες.

Ο σημερινός κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο. Στη Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία, Στερεά, Νησιά, Κρήτη και Πελοπόννησο παντού τελείται το έθιμο με φωτιές και πηδήματα. Τόσον ωραίο είναι το έθιμο ώστε έχουμε και περιηγητικά κείμενα του 18ου αιώνος, που περιγράφουν το ποιητικό τούτο έθιμο με ευλάβεια, περισώζοντας και ανάλογα δίστιχα. Στο Voyage Litteraire en Grece 1775 έχουμε ένα τέτοιο κείμενο. Σαν να 'ναι γραμμένο σήμερα "Την παραμονή της ωρισμένης ημέρας, για τον κλήδονα, δυο κόρες μαζεύουν από την ομήγυρη που πρόκειται να συμμετάσχη, από ένα μικρό αντικείμενο... κλπ". Νομίζεις διαβάζοντάς το πως βρίσκεσαι σε σημερινή τελετή του εθίμου. Ο Γάλλος περιηγητής μαγευμένος εκθειάζει το έθιμο ως πολύ ποιητικό και χαριτωμένο.

Η γιορτή αυτή συμπίπτοντας με το θερινό ηλιοστάσιο φαίνεται πως κι αυτή είναι λείψανο της παλαιοτάτης λατρείας του ηλίου, γιατί σε πολλά μέρη τη λένε "Τ' Αγιαννιού του λιοτροπιού". Σ' όλη την Ελλάδα, στο πανελλήνιο, συνηθίζουν να ανάβουν πολυπληθείς πυράς, που πηδούν πάνω τους παιδιά, νέοι, νέες, γέροντες, είτε χορεύουν ψάλλοντας διάφορα τραγούδια. Τούτο γίνεται όπως ξέρουμε σ' όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς. Αυτή η διάδοση του εθίμου και σε λαούς, που συναμεταξύ τους διαφέρουν στην καταγωγή και τις παραδόσεις, καταδείχνει πως το έθιμο είναι πανάρχαιο. Το πήδημα της φωτιάς προήλθε από τη γνώμη ότι "τα συμβαίνοντα αυτοίς δυσχερή κατακαίεσθαι και ετέροις αγαθοίς επιτυγχάνειν". Ο Ζωναράς αποκαλεί τις αναπτόμενες φωτιές και τα πηδήματα "έθη ελληνικά τε και εθνικά". Ο Βαλσαμών τ' ανάγει στους Έλληνας και Ιουδαίους. Ο Οβίδιος μαρτυρεί πως στην επέτειο της κτίσεως της Ρώμης, περνούσαν τα ζώα τα σπιτικά πάνω από φωτιές για να τα φυλάξη από δυστυχήματα. Οι Χαναναίοι κατά τη Βίβλο άναβαν φωτιά και την πηδούσαν για να καθαριστούν, όπως και σήμερα, αυτά τα βεβαιώνει ο Ν. Πολίτης στα "Σύμμικτά" του.

Σήμερα ο κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο γνωστότατο και κοινότατο μέσο μαντικής για τα κορίτσια, που επιζητούν να μαντεύσουν κάθε τέτοια εποχή τη μελλοντική τους ευτυχία, κυρίως την αποκάτάστασή τους και το γάμο τους. Και γίνεται το έθιμο αυτούσιο παντού στις 23-24 Ιουνίου, όπως το ξέρουμε.

Έτσι βγάζοντας τα σημάδια από το αγγείο εκφωνούνται δίστιχα ιαμβικά, που αποκαλύπτουν τους πόθους και τις επιθυμίες των κοριτσιών για το μέλλον. Σε κάθε βγάλσιμο του σημαδιού και την εκφώνηση του δίστιχου, αναζητούνται συμπεράσματα ανάλογα με την προτίμηση της κάθε μιας. Ο κάτοχος του σημαδιού βγαίνει ευχαριστημένος ή λυπημένος ανάλογα με το δίστιχό του. Μια γεροντοκόρη μπορεί ν' ακούση τα εξής:

- Έναν καιρό ήμουν άγγελος

τώρα αγγελε΄θουν άλλοι

στις βρύσες πό' πινα νερό,

τώρα το πίνουν άλλοι.

Μια απελπισμένη που καταριέται μπορεί ν' ακούση το εξής:

- Βουνά μην πρασινίζετε

και δέντρα μην ανθείτε

αν μαραθή η αγάπη μου

και σεις να μαραθήτε.

Τα δίστιχά μας που είναι χιλιάδες χιλιάδων, τα κατέταξεν ο Ν. Πολίτης και τα χώρισε σε παινέματα, σ' ερωτικά, της αγάπης, σ' αλληγορικά, σε καημού και βασάνων, σε κατάρας, σε τεχνάσματα αγάπης, σε γνωμικά κλπ. Η συλλογή τους, που είναι κολοσσιαία, αποτελεί ένα θησαυρό ανεκτίμητο, απ' όπου αναδείχνεται η ποιητική διάθεση του λαού μας, η ποιητική έξαρση και ενέργεια και γλωσσοπλαστική αρετή μας.

- Δεντρί του παραδείσου

είναι το μπόγι σου

και της κανέλλας τ' ανθί

το σόγι σου.

- Ώμορφα παλληκάρια μου

τη νειότη σας χαρήτε

γιατί θα 'ρτ' ένας καιρός

και θα τη στερηθήτε.

Η μοσχοβολιά του ποιητικού περιβολιού του ελληνικού λαού δεν έχει αντίκρυσμα, όπως και η μετρική και η ρυθμική εντέλεια.

Φράγμα στον Ολύνθιο; Έχεις ξηφύγ'!

Εφημερίδα: Μακεδονία
Φύλλο: 17646
Ημερομηνία: 5 Οκτωβρίου 1966

---------------------------------------------------------------------------------------

Εφημερίδα: Ελευθερία
Φύλλο: 6765
Ημερομηνία: 5 Οκτωβρίου 1966

Καθαρά Δευτέρα στον Άγιο Πρόδρομο (1934)

Εφημερίδα: Το Φως
Ημερομηνία: 1 Μαρτίου 1934

Μία ομάς εορταστών κατά την Καθαράν Δευτέραν

εις τον Άγιον Πρόδρομον.

Η Καθαρά Δευτέρα εις τον Άγιον Πρόδρομον

ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ - (Χαλκιδικης). (Του ανταποκριτού μας) - Η καθαρά Δευτέρα ενταύθα, εωρτάσθη εφέτος με εξαιρετικό κέφι εις το έξωθι του χωριού μας παρεκκλήσιον του Αγ. Προδρόμου.

Από πρωίας, χάρις εις τον ευνοϊκόν καιρόν, και τον θερμόν ήλιον, πολλαί οικογένειαι εξέδραμον με όλα τα εφόδιά των εις την μαγευτικήν ως άνω θέσιν. Εκεί εξέδραμον και οι μαθηταί και αι μαθήτριαι του Δημοτικού μας σχολείου μετά των διδασκάλων αυτών κ. Χρήστου Σατραζάνη και Αστερίου Οικονόμου, συνοδευομένων υπό των οικογενειών αυτών.

Διεκρίναμεν εκεί πολλάς οικογενείας μεταξύ των οποίων τας των κ. Χ. Σατραζάνη, Αστερίου Οικονόμου, Φαινέκου, Βακάλη, Μαυρογιάννη, Βατζόλα, Μορφουλά και άλλας. Ομοίως τας δίδας Ομορφούλαν Βακάλη, Μαρ. Σατραζάνη, Φούλαν Φαινέκου, Νίτσαν Βακάλη, Ειρήνην Σατραζάνη, Ελευθερίαν Σατραζάνη, Τ. Μαυρογιάννη, Ε. Μορφουλά και άλλας, αι οποίαι εχόρευσαν εξακολουθητικώς μέχρι των εσπερινών ωρών δια να χωνεύσουν τα καταβροχθισθέντα μετά βουλημίας σκορδάκια και κρομυδάκια.

Οι μαθηταί και αι μαθήτριαι, υπό την διεύθυνσιν του δημοδιδασκάλου κ. Αστ. Οικονόμου ετραγούδησαν εθνικά τραγούδια και εχόρευσαν ελληνικούς χορούς.

ΑΛΚΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Κλείσιμο οδού Γαλάτιστας-Αγίου Προδρόμου λόγω χιονόπτωσης (1931)

Εφημερίδα: Μακεδονία
Φύλλο: 6953
Ημερομηνία: 22 Δεκεμβρίου 1931

ΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΙ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Κατόπιν τηλεγραφήματος του Νομάρχου Χαλκιδικής ότι διεκόπησαν αι συγκοινωνίαι λόγω των χιόνων μεταξύ Γαλατίστης και Ρεζνικίων ενεκρίθη παρά του κ. Γεν. Διοικητού πίστωσις 3000 δρχ. προς αποκατάστασιν της συγκοινωνίας δια της εκκαθαρίσεως της οδού εκ των χιόνων.

Κατασκευή οδού Γαλάτιστας - Ρεσετνικίων (1920)

Εφημερίδα: Μακεδονία
Τεύχος: 3040
Ημερομηνία: 24 Ιουλίου 1920

Η κατασκευή της οδού Γαλατίστης - Ρεσιτνικείων καρκινοβατεί. Το μέχρι σήμερον κατασκευασθέν τμήμα δεν υπερβαίνει ούτε φθάνει ίσως τα τρία χιλιόμετρα. Και τούτο διότι ο εργολάβος διαθέτει ελαχίστους εργάτας. Με την βραδύτητα αυτήν αι εργασίαι ημπορούν να παραταθούν επί έτη και όταν κατασκευάζωνται τα τελευταία χιλιόμετρα της οδού αυτής θα έχουν ασφαλώς καταστραφή τα προηγούμενα.

Εξ άλλου δεν ήτο δυνατόν να γίνη η οδός αυτή ολίγον πλατυτέρα ούτως ώστε να διαβαίνουν χωρίς κίνδυνον δύο διασταυρούμενα αυτοκίνητα;

Μεγάλη φωτιά στην Παλαιόχωρα (1932)

Εφημερίδα: Μακεδονία
Τεύχος: 8151
Ημερομηνία: 21 Ιουλίου 1932

ΑΙ ΧΘΕΣΙΝΑΙ ΔΥΟ ΤΕΡΑΣΤΙΑΙ ΠΥΡΚΑΓΙΑΙ

Η ΜΙΑ ΑΠΕΙΛΕΙ ΕΝ ΧΩΡΙΟΝ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΒΑΒΔΟΣ 21 (Ιδιαίτ. τηλ/μα "Μακεδονίας")

Η από του απογεύματος της παρελθούσης Τρίτης εκραγείσα μεγάλη πυρκαϊά εις το παρά τους πρόποδας του Χολωμόντος δάσος εξακολουθεί. Παρ' όλας τας υπερανθρώπους προσπαθείας τας οποίας κατέβαλον τόσον τα αστυνομικά όργανα όσον και οι χωρικοί δεν κατωρθώθη η κατάσβεσις του πυρός το οποίον ήδη απειλεί το εις ολίγην απόστασιν τούτου κείμενον χωρίον Παλαιοχώρα.

Το πυρ άγνωστον μέχρι της στιγμής πόθεν προελθόν έλαβεν εντός ολίγνω ωρών τεραστίας διαστάσεις. Αι ζημίαι αν και δεν εξηκριβώθησαν μέχρι της στιγμής φαίνεται να είναι σοβαρώταται. Επί τόπου μετέβη ο δασάρχης και ο αστυνόμος του χωρίου Άγιος Πρόδρομος μετ' ισχυράς δυνάμεως χωροφυλάκων οίτινες αγωνίζονται δια την κατάσβεσιν του πυρός.

Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ

Στον προφήτη Ηλία του Βάβδου (1932)

Εφημερίδα: Μακεδονία
Τεύχος: 8152
Ημερομηνία: 22 Ιουλίου 1932

Ο ΒΑΒΔΟΣ ΕΩΡΤΑΣΕ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΗΛΙΑΝ

ΓΛΕΝΤΙ ΚΑΙ ΧΑΡΑ

Βάβδος 20 Ιουλίου

Όλα σχεδόν τα χωριά έχουν στην κορυφή του λόφου ή του βουνού των ένα προφήτην Ηλίαν. Αλλ' όπως πανηγυρίζεται στη Βάβδο η ημέρα του, ασφαλώς πουθενά αλλού δεν πανηγυρίζεται. Δεν είναι μόνον όλο το χωριό που ανεβαίνει στην κορυφή του βουνού ύψους 1042 μέτρων, έρχονται και από την Γαλάτιστα, από τα Βασιλικά, από τα χωριά της Καλαμαριάς, από τον Πολύγυρον και από την Θεσ/νίκην. Έρχονται με τα αρνιά των, με τα φαγιά των, με τα φωνόγραφά των και διασκεδάζουν από το πρωί, μέχρι των βραδυνών ωρών. Σήμερα μας ήλθαν από την Θεσ/νίκην οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κ.κ. Μιχαηλίδης και Δαλαβέρας μετά οικογενειών των, οι κ.κ. Λαζ. Λαζαρίδης και Χειλαδάκης και περί τους τριάκοντα άλλοι. Από την Γαλάτιστα ο υπομοίραρχος κ. Λέκκας μετά της κυρίας του και περί τας πεντήκοντα οικογένειαι.

Από τον Πολύγυρον επίσης αρκεταί οικογένειαι. Είχε λοιπόν μοναδικήν επιτυχίαν το πανηγύρι. Με πλανοδίους πωλητάς από την Θεσσαλονίκην, με τον πλανόδιον κήρυκα, με τον κοσμογράφον, με τον στραγαλάν, με επτά ορχήστρας των πέριξ χωρίων. Οφείλω να ομολογήσω ότι η Θεσσαλονίκη δεν μας έδωσε ποτέ το ενθουσιώδες αυτό θέαμα του Βαβδηνού πανηγυριού. Άπειρος κόσμος, μουσικαί, εδώ τραγούδια εκεί, χοροί παραπέρα, φωνές παιδιών, αλαλάγματα γυναικών, ένα βοητό που θα το εζήλευεν η Θεσσαλονίκη. Γαϊδουροεκστρατείες από το πρωί ανέβαιναν προς το οροπέδιον των 1042 μέτρων. Η άνοδος ανάμεσα από βράχους ή από πουρνάρια και βελανιδιές, ήτο ποιητική. Κανείς δεν ανέβαινε σιωπηλός. Όλοι επί όνων και ημιόνων εγκάριζαν. Ο Προφήτης Ηλίας απέχει από το χωριό περί τα δεκαπέντε λεπτά. Είναι δε η άνοδος με την δροσιάν και το διαρκές μουρμούρισμα των δένδρων μία αληθινή ανάσα.

Και εις την κορυφήν άλλη απόλαυσις, άλλη έκστασις, έχει κανείς βλέποντας το χωριό, εμπρός του όλην την Χαλκιδικήν, με ολόκληρον την χερσόνησον Κασσάνδρας και με όλην την ήρεμην και πλατειάν θάλασσαν. Στο βάθος το μάτι συλλαμβάνει τον Όλυμπον. Δεξιά φαίνεται καθαρά η Μηχανιώνα, η Γεωργική, το Σέδες, η Θεσσαλονίκη. Σαν περήφανοι λευκόλιθοι επάνω εις μίαν μουντήν λαμαρίναν. Αριστερά έχετε τον Πολύγυρον, την δευτέραν χερσόνησον και βαθειά σαν μέσα από τρεμούλιασμα της ζέστης ο Άθως, ο περήφανος και κρυσταλλωμένος Άθωνας. Πίσω άλλο θέαμα μεγαλοπρεπές. Ο Χολομώντας έρχεται πρώτος εις την ανεύρεσιν του ματιού και εις το βάθος φαίνεται σαν σκιά, σαν μετέωρη σκιά, το Παγγαίο.

Έχει ορίζοντα άπειρον και ασύλληπτον η κορυφή του Προφήτου Ηλιού. Και συλλογίζεται κανείς, γιατί να μην έχη στηθή κ' εδώ σ' αυτό το απαλό και μοσχοβόλο οροπέδιο, ένας συνοικισμός. Είναι τόσον πλήθος πανηγυριστών εδώ, ώστε δεν είναι δυνατόν να το διαχωρίσω και να το κατονομάσω. Εις προσεχή επιστολήν μου θα παραθέσω τα ονόματα όλων των παραθεριστών. Αλλ' είναι κρίμα να έρχωνται σ' αυτό το θαυμάσιο σανατόριο, μόνον εκατόν πενήντα οικογένειαι. Πρέπει να έρχωνται όλοι όσοι έχουν ανάγκην καθαρού αέρος, θαυμασίου νερού, θεραπευτικού αρώματος.

Αλλά για τις ευμορφιές του Βάβδου θα γράψω ιδιαιτέρως.

ΑΝΤ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ

Υ.Γ. Την νύχτα εκάηκεν ο Βάβδος από τα τραγούδια και τους χορούς του πλατάνου.