Ο Άγιος Πρόδρομος, βρίσκεται στην κεντρική Χαλκιδική. Απέχει από την πρωτεύουσα, τον Πολύγυρο, μόλις 14 km. και από την Θεσσαλονίκη 50 km. Μετά την εφαρμογή του σχεδίου Καποδίστριας, υπάγεται στον Δήμο Πολυγύρου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, το χωριό κατοικείται από 452 κατοίκους, οι οποίοι ως επί το πλείστον ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία, την εστίαση και τουρισμό, ή εργάζονται στα μεταλλεία Γερακινής (και παλαιότερα στου Βάβδου).

Η γραφική τοποθεσία στην οποία είναι χτισμένος ο Άγιος Πρόδρομος, με τον Ρεσετνικιώτη (Ολύνθιο) ποταμό να διαρρέει το χωριό, τα παραδοσιακά σπίτια και την αναπαλαιωμένη εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (χτισμένη το 1851), το καθιστούν πόλο έλξης πολλών επισκεπτών. Στις παραδοσιακές ταβέρνες - 17 στον αριθμό - ο επισκέπτης μπορεί να γευτεί το πασίγνωστο σουβλάκι Αγίου Προδρόμου, παραδοσιακό ψωμί και γλυκά, μέλι κτλ.

Σημαντικές εορτές αποτελούν η Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, το πανηγύρι στο εξωκλήσι του Αγίου Προδρόμου στις 28-29 Αυγούστου, το οποίο μάλιστα από τα παλαιά χρόνια συγκέντρωνε πλήθος πιστών, το πανηγύρι του Αγίου Χριστοφόρου, του Αη-Γιώργη, του Αη-Λια, της Αγ. Άννας.

Στην μακραίωνη ιστορία του, στο χωριό έχουν διασωθεί και πολλά έθιμα, όπως “Οι Φουταροί”, που ψάλουν τα τοπικά κάλαντα την παραμονή των Θεοφανείων, “Οι φουτχιές” που ανάβουν στις πλατείες του χωριού την παραμονή της Γεννήσεως του Αγίου Προδρόμου στις 23 Ιουνίου, το παραδοσιακό μασκάρεμα των παιδιών τις Απόκριες, η λιτανεία της ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής και άλλα πιο ξεχασμένα, όπως “Οι Λαζαρίνες”, “Το έθιμο της σ’χωρήσεως”.

23/12/15

Καλά Χριστούγεννα



Καλά Χριστούγεννα, με υγεία και ευτυχία, ειρήνη στον κόσμο, ελπίδα και αγαλλίαση.

19/9/15

Βραδινή έξοδος (1964)


Ενθύμιο 1964. Από αριστερά προς τα δεξιά διακρίνονται οι Ιωάννης Κ. Διαβάτης, Δημήτριος Ι. Σαράφης και Θωμάς Δ. Οζούνης.

Τα ερπιδόρπια...

Εφημερίδα: Φωνή του Βάβδου
Τεύχος: Χρόνος 14ος, Αρ. Φύλ. 68 
Ημερομηνία: Δεκέμβριος 2000

______________________________________________________________________

"Δυο γέρ' στουν Αϊ Πρόδρουμου, κουπανούντι μη τα δικανίκια κι βρίζ'ντι (βρίζονται). "Χαϊβάν" ο ένας, "Ζώου" ο άλλος. Ο δάσκαλος ο Μαυρουδής, βλέποντάς τους γέρους να δέρνονται, φωνάζ'.

- Βρε σεις, τι μαλλώνιτι; Τι γίνκι; Θα χουρίστι τα χουράφια;
- Σιγά τ' μοιρασιά, φουνάζ' ου πρώτους. Μπουρείς δάσκαλη να μας πεις, τι είνι τα ερπιδόρπια;
- Ιγώ, λιέου, ότι είνι τα πράσα, τα λάχανα, τα μαρούλια, τα σπανάκια.
- Αυτό του ζώου, λιέει ότι είνι τα κ'κιά, τα ρουβίθια, τα φασόλια, οι φακές.
- Ισύ τι λιές δάσκαλη;
- Ιγώ λιέου, απαντάει ο δάσκαλος, ότι τα επιδόρπια, δεν είνι ούτι του ένα, ούτι του άλλου. Γι' αυτό, σταματήστι τις δικανκιές, να μι βριθείτι στου Σαραφιανό για νοσηλεία.

27/8/15

Πρόγραμμα Ι. Πανήγυρης Αγίου Προδρόμου


Πανηγύρι Αγίου Προδρόμου


17/5/15

Παρρησία του 18ου αιώνα από την Ι.Μ. Παντοκράτορος



Απόσπασμα από παρρησία του 18ου αιώνα της Ι.Μ. Παντοκράτορος. Οι παρρησίες ήταν χειρόγραφοι κώδικες, στους οποίους αναγράφονται τα ονόματα πιστών της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ζωντανών ή νεκρών, τα οποία μνημονεύονται σε ακολουθίες ενός μοναστηριού, εκτός των επίσημων διπτύχων, στα οποία περιέχονται ονόματα που μνημονεύονται στην Πρόθεση κατά την τέλεση της θείας λειτουργίας.

Στην συγκεκριμένη παρρησία διαβάζουμε:

ρετνίκα [ρεσιτνίκια]. γαλάτω, δημήτρι, σταμάτα, νώε [!], δημήτρι ιερέως

Απελευθέρωση Χαλκιδικιωτών αιχμαλώτων στην Θεσσαλονίκη (1830)






10/4/15

Σήμιρα μαύρος ουρανός (Θρήνος Μ. Παρασκευής)

Το πρωί της Μ. Παρασκευής στον Άγιο Πρόδρομο λάμβανε χώρα και το εξής έθιμο. Τα αγόρια του χωριού γυρνούσαν από σπίτι σε σπίτι σε παρέες και έψελναν το "Σήμιρα μαύρους ουρανός". Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μοιρολόι που εξιστορεί τα Πάθη του Χριστού. Οι στίχοι έχουν ως εξής:

Σημίρα μαύρους ουρανός, σημίρα μαύρη μέρα,
σημίρα όλοι θλίβονται κι τα βουνά λυπούνται.
Σημίρα έβγαλαν βουλή οι άνομοι Οβραίοι,
οι άνομοι και τα σκυλιά κι οι τρισκαταραμένοι.
Για να σταυρώσουν το Χριστό, των πάντων βασιλέα,
ο Κύριος εθέλησε να λάβει περιβόλι,
να λάβει δείπνο μυστικό για να τον λάβουν όλοι.
Η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της,
την προσευχή της έκανε για τον μονογενή της.
Σώνουν κυρά μ' οι προσευχές, σώνουν και οι μετάνοιες,
και τον Υιό σου πιάσανε και στο χαλκιά τον πάνε,
και στου Πιλάτου την αυλή εκεί τον τυραννάνε.
Χαλκιά χαλκιά φκιάσε καρφιά, φκιάσε τρία πειρόνια,
κι εκείνος ο παράνομος πάει και φκιάνει πέντε.
Εσύ Φαρέχ που τα ‘φκιαξες πρέπει να μας διδάξεις,
τα δυο βάλτε στα χέρια Του και τ' άλλα δυο στα πόδια.
Το τρίτο το φαρμακερό βάλτε το στη καρδιά Του
να τρέξει αίμα και νερό να λιγωθεί η καρδιά Του.
Η Παναγιά σαν τ' άκουσε έπεσε κι ελιγώθη,
σταμνί νερό της ρίξανε, τρία κανάτια μόσχο,
και τρία μυροδόσταμνα για να της έρθει ο νους της.
Μα σαν της ήρθ' ο λογισμός, μα σαν της ήρθ' ο νους της
ζητεί μαχαίρι να σφαγεί, ζητεί γκρεμό να πέσει,
ζητεί κι αργυροψάλιδο να κόψει τα μαλλιά της.

5/4/15

Οι γιατροί

Χρονικά της Χαλκιδικής, Τεύχος 27-28, σελ. 9
Θεσσαλονίκη 1975
Σταύρου Αχ. Παπασταύρου, "Ιστορίες της Χαλκιδικής"

-----------------------------------------------------------------------------------------------

ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ

Τα παληά εκείνα χρόνια στη Χαλκιδική λίγοι ήταν οι επιστήμονες γιατροί. Οι περισσότεροι ήταν εμπειρικοί που διαδέχονταν στο επάγγελμα ο ένας τον άλλον οικογενειακώς. Από τις οικογένειες αυτές είναι αλήθεια πως βγήκαν και πολλοί επιστήμονες γιατροί στη διαδρομή των χρόνων μετέπειτα.

Πολλοί απ' αυτούς τους γιατρούς με την πείρα που αποκτούσαν είχαν πολλές φορές και επιτυχίες με τα διάφορα φάρμακα, τα περίφημα ιλιάτσια και μαντζούνια που έκαμναν μόνοι τους από βότανα και μπαχαρικά που τα προμηθευόταν από τους Εβραίους, που διατηρούσαν κάτι μικρομάγαζα στο Καπάνι της Θεσσαλονίκης και ειδικά στο λεγόμενο "Μπιτ-Παζάρ".

Συνηθισμένα γιατρικά ήταν το ρετσινόλαδο, το σουλφάτο (κινίνο), η αντιπυρίνη για την ελονοσία και τους πυρετούς γενικά και το ρεβέντι και η κίνα για το στομάχι και την αδυναμία.


Σ' όλες τις αρρώστιες η μοναδική σύστασι που γινόταν ήταν η αυστηρή δίαιτα. Κι έβλεπε κανείς τους αρρώστους, που σηκωνόταν κατόπιν με μοναδική τροφή "ένα τσκαλούδ' ρύζ'" να μη μπορούν να σταθούν στα πόδια τους. Για την αδυναμία αυτή έπαιρναν ένα μαντζούνι δυναμωτικό.

Περίφημοι είχαν γίνει τότε οι μουσαμάδες που έκαμναν μερικοί απ' τους γιατρούς αυτούς, για τις διάφορες πληγές, τις γιαράδες που λέγαν. Έναν τέτοιο μουσαμά έκαμνε ο Νικολάς ο γιατρός απ' τη Γαλάτιστα. Ήταν πράγματι αποτελεσματικός. Η φήμη του, εκτός της Χαλκιδικής, έφτασε και στη Θεσσαλονίκη. Γιάτρεψε δε εκεί έναν μεγάλο Τούρκο Μπέη, που δεν μπόρεσαν να γιατρέψουν όλοι οι γιατροί της Θεσσαλονίκης, γι' αυτό και η αμοιβή ήταν πραγματικά ηγεμονική. Για την αυστηρή δίαιτα που επέβαλαν τότε οι γιατροί αυτοί υπάρχει και το παρακάτω ανέκδοτο.

Μια μέρα ήρθε κάποιος από τα Ρεσιτνίκια, τον Άγιο Πρόδρομο, και ζήτησε να πάρη τον Νικολά τον γιατρό απ' τη Γαλάτιστα, για έναν άρρωστο. Είχε, όπως είπε, "κάψα τρανή κι λαγκουμαχούσι". Καβαλλίκεψε, λοιπόν, το άλογο, πήρε στο δισάκκι τα γιατρικά και πήγε στο χωριό. Εξετάζει τον άρρωστο και διαπιστώνει σοβαρή στομαχική αιτία. Του δίνει ένα ποτήρι ρετσινόλαδο και συνιστά αυστηρή δίαιτα. Άμα καθαρίσ' να μη φάη τίποτε, μόνο λίγο αλαφρό τσιορβά, είπε ο γιατρός, αλλ' αυτός μόλις άνοιξαν τα μάτια του κι αλάφρωσε ζήτησε να φάη. Και τι έφαγε ο αφιλότιμος για αλαφρό φαγητό; "Ένα μσουρ' σαλιαγκούδια νιρόβραστα". Το αποτέλεσμα ήταν, το βράδυ πήγε να σκάση απ' τον πυρετό και "παραλαλούσε" που έλεγαν. Γρήγορα πάλι ειδοποιούν το γιατρό να πάη, γιατί ο άρρωστος δεν ήταν καλά. Φτάνει πράγματι και τον βρίσκει σε κακά χάλια. Η γυναίκα του αρρώστου δίν' εξηγήσεις στο γιατρό για το αλαφρό φαγητό που έφαγε. Και ο γιατρός διατάσσει να του κάνουν κλίσμα. Έτσι καθάρισε, και σε δυο μέρες έγινε καλά, αλλά είχε καταβληθή πολύ σωματικώς και ηθικώς. Το είχε πικρό παράπονο: "Ακούς εκεί μωρέ, κοτζάμ' αντρούκλα να μι βάν κι σιρβιτζιάλ';".

24/2/15

Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος ΣΤ'

(σε συνέχεια από το Μέρος Ε')

51. Μόσχος Αντρώνη [Μόσχος Καρράς. Η ταύτιση είναι δύσκολη. Υπήρχε ένας Μόσχος Καρράς (1855-;) του Αργυρίου, όμως δεν ταιριάζει το πατρώνυμο. Υπήρχε βέβαια και ο Βασίλειος Καρράς (1866-;) του Αντρώνη, του οποίου ίσως να ήταν αδερφός ο προαναφερθέντας].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Καρράδ'κα"]
  • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
  • 5 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
  • 26 χωράφια
52. Δημητράκης Τριανταφύλλου [Δημήτριος Τριαντ. Ντασιούδης (;-1872). Δεν πρέπει να άφησε απογόνους. Είχε τουλάχιστον δύο αδέρφια: τον Στέργιο (;-1864) και τον Γιάννη, από τον οποίον προέρχονταν όλα τα μέλη της οικογένειας Ντασιούδη στο χωριό μας].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου περίπου η σημερινή οικία Βασιλείου-Τραγιανής Αντωνιάδη]
  • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
  • 20 χωράφια
53. Βαγγέλης Νικόλα [Βαγγελικός Νικ. Κουργιαννάκης ή Ευαγγελινός (1846-;). Είχε τουλάχιστον δύο αδέρφια: τον Γιαννάκη και τον Άγγελο (1855-;)].
  • 2 σπίτια (μέσα στο χωριό) [Όπου οι σημερινές οικίες Κων/νου Ευαγγ. Ευαγγελινού και αδερφών Κουργιαννάκη]
  • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
  • 12 χωράφια
54. Μιχάλης Μόσχου [Μιχαήλ Μόσχ. Σφόλκου. Είχε ένα τουλάχιστον παιδί, τον Μόσχο (1835-;)].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Σφολκάδ'κα", όπου περίπου σήμερα η οικία Δημητρίου Αστ. Σφόλκου]
  • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
  • 16 χωράφια
55. Παναγιώτης Στογιάννη [Παναγιώτης Στογιάννης ή Χρυσάφης. Είχε τουλάχιστον τρία παιδιά: τον Θανάση, τον Στογιάννη ή Γιάννη (;-1909) και τον Γιώργο].
  • 1 σπίτι (στο χωριό)
  • 22 χωράφια
56. Παιδιά Γιώργου Μανώλη [Στα παιδιά του Γεωργίου Εμμ. Βατζιόλα (;-1864) από κοινού. Είχε έξι παιδιά: τον Μανώλη (1843-;) γνωστό και ως Αναγνώστη, τον Βασιλικό (1848-;), την Ζαφείρω (1849-1957) σύζυγο Σταύρου Ναούμ Μαυρογιάννη, τον Αγοραστό (1849-;) που πήγε στον Γεροπλάτανο, τον Χριστόδουλο (1858-;) και τον Νίκο (1861-;)].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Βατζολάδ'κα", άγνωστο σε ποιο σημείο]
  • 2 αχυρώνες (μέσα στο χωριό)
  • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
  • 32 χωράφια
Χριστόδουλος Γιώργου [ο γιος του προηγούμενου Χριστόδουλος Βατζόλας].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Βατζολάδ'κα", άγνωστο σε ποιο σημείο]
Απόσπασμα διαθήκης Αγοραστού Γ. Βατζόλα (1913)
(Αρχείο Επισκοπής Αρδαμερίου & Γαλατίστης)

57. Δημητράκης, γιος Δημήτρη Αβράμη [Ο Δημητράκης Δημ. Αβράμης ήταν ο μικρότερος αδερφός του Χρήστου (1845-;) και Θόδωρου Αβράμη. Είχε τέσσερα τουλάχιστον παιδιά: τον Στεριανό (1862-;), την Μαρία σύζυγο Βασιλικού Αστ. Κατσίκα, την Δάφνη σύζυγο Ιωάννη Αθ. Σαράφη και τον Δημήτρη (1869-1960)].
  • 1 σπίτι (στο χωριό) [Άγνωστη η τοποθεσία. Ίσως όπου περίπου η οικία Καλαμαρινού]
  • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
  • 8 χωράφια
    Δυσανάγνωστο σχόλιο [Αναφέρει κάτι για βακούφι, δηλαδή εκκλησιαστική περιουσία]
    • 1 μύλος (στην άκρη του χωριού) [Αναφέρεται ή στον λεγόμενο "Βακούφ'κο ή Απάν' τον μύλο", που ανήκε στην εκκλησία και βρίσκονταν επάνω από την σημερινή πηγή στο "Λαγκαδούδ'", ή στο σημείο όπου παλαιότερα υπήρχε μέσα στο χωριό ο αλευρόμυλος της οικογένειας Βατζόλα]
    Δημητράκης Χρήστου [Δημητράκης Χρ. Αβράμης (1865-;). Διετέλεσε κατά τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας πρόεδρος και κοινοτικός σύμβουλος στο χωριό. Τιμήθηκε ως μακεδονομάχος. Είχε τέσσερα παιδιά: την Αγγελική (1890-;) σύζυγο Γεωργίου Χριστόδ. Βατζόλα, τον Χρήστο Αβραμίδη (1896-;), την Μαρία Αβραμίδη-Βουρατζή (1900-1969)] και την Χαρίκλεια (1907-;) σύζυγο Αστερίου Δήμ. Γραμμένου].
    • 1/2 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως όπου οι οικίες Δημήτρη και Στέργιου Αβραμίδη]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 7 χωράφια
    Θόδωρος & Δημήτρης & Χρήστος, παιδιά Δημήτρη [Τα αδέρφια που αναφέρθηκαν στην αρχή του κλήρου, οι οποίοι κατείχαν είτε από μόνοι τους, είτε μεταξύ τους τα παρακάτω περιουσιακά στοιχεία].

    Μάλλον από κοινού
    • 34 χωράφια
    Δημήτρης & Θόδωρος
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Αβραμάδ'κα", άγνωστο σε ποιο ακριβώς σημείο]
    Θόδωρος [Ο Θεόδωρος Δημ. Αβράμης είχε τουλάχιστον τρία παιδιά: τον Νίκο (1876-;), τον Δημήτρη (1878-;) και τον Θανάση (1883-;), για τον οποίο δεν γνωρίζουμε πολλά πράγματα]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    Χρήστος [Ο Χρήστος Δημ. Αβράμης (1845-;) είχε δύο τουλάχιστον παιδιά: τον Δημητράκη (1865-;) που προαναφέραμε, και την Μαρία (1871-1961) που παντρεύτηκε στον Βάβδο τον Στέργιο Σαμαρά].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Αβραμάδ'κα", άγνωστο σε ποιο ακριβώς σημείο]
    • 1 μαγαζί (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια
    • 15 χωράφια
    58. Γιώργος Θανάση [Γεώργιος Αθ. Παπαθανάσης (1869-), ο επονομαζόμενος Γιωρίκας. Προερχόταν από οικογένεια ιερέων, καθώς ο πατέρας του Θανάσης, ο παππούς του Μαυρουδής και ο αδερφός του Δημήτρης Οικονόμου ήταν ιερείς. Είχε τρία ακόμη αδέρφια, τον Γιάννη ή Γιάγκο, την Μορφούλα και τον Νίκο. Μιλούσε άπταιστα την τουρκική και διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας επί τουρκοκρατίας. Απέκτησε έξι τουλάχιστον παιδιά: την Αγγελική (1890-;) σύζυγο Στέργιου Π. Αναγνώστου, τον Αλέξανδρο (1901-;), τον Μαυρουδή (1905-;) δάσκαλο και λαογράφο, ο οποίος πήγε στην Αρναία. Τον Αριστείδη (1908-1948), την Ελευθερία (1912-;) σύζυγο Κων/νου Χαλικιά, και τον Κων/νο (1915-;)].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Το ένα όπου περίπου η σημερινή οικία Ελένης Παπαθανασίου, και το άλλο όπου το πάρκο απέναντι από την κοινότητα, το οποίο αργότερα ανήκε στον αδερφό του Γιώργου, τον παπα-Δημήτρη, ο οποίος το πούλησε στον Θανάση Ιωάν. Μπετσιά (1860-1933) που ήρθε από τα Σανά]
    • 1 αχυρώνα (Αη-Λια)
    • 11 χωράφια
    Γιάννης Θανάση [Ο Γιάγκος Παπαθανασίου, αδερφός του Γεωργίου]
    • 15 χωράφια
    Επαινετική επιστολή προς τον παπα-Δημήτριο Οικονόμου
    για την εθνική του δράση κατά την διάρκεια του Μακεδ. Αγώνα
    (Αρχείο Μαρίας Δημ. Διαβάτη)

    59. Αυγερινός Χρήστου [Αυγερινός Χρ. Αυγέρος. Είχε τρία τουλάχιστον παιδιά: τον Χρήστο, την Μαρία και τον Βασιλικό (1845-;)].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Άγνωστο που. Ίσως στα "Αυγεράδ'κα", αλλά κατά πάσα πιθανότητα παράπλευρα από την εκκλησία]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 16 χωράφια
    Χρήστος & Μαρία, παιδία Αυγερινού Χρήστου
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 27 χωράφια
    Απόσπασμα επιστολής Πατριάρχη Κων/πόλεως κ.κ Γρηγορίου ΣΤ'
    προς τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, με την οποία τον ενημερώνει
    για την διενέργεια εράνου εκ μέρους του παπα-Θανάση παπα-Μαυρουδή
    με σκοπό την επισκευή εκκλησίας στο χωριό Ρεσιτνίκια.
    (Αρχείο Πατριαρχείου Κων/πόλεως)

    -----------------------------------------------------------------------------------------

    Αυτοί λοιπόν ήταν οι οικογενειακοί κλήροι του Αγίου Προδρόμου την περίοδο 1872-1907. Άξιον απορίας αποτελεί το γεγονός ότι από αυτήν την καταγραφή λείπουν μερικές οικογένειες, οι οποίες αναφέρονται σε άλλες της ίδιας περιόδου: Καραγκούνη-Κυριάκου, Μυλωνά, Μοσχούδη, Μιχαλούδη-Χαλκιά, Κιούπη, Καλαμαρινού. Είναι πιθανόν να συμπληρώθηκαν σε μεταγενέστερο τεφτέρι.

    Τα οθωμανικά αρχεία λοιπόν προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία του χωριού μας, τόσο την τοπική όσο και την οικογενειακή. Η μελέτη των οικογενειακών αρχείων που διασώζονται θα μπορούσε σίγουρα να προσφέρει νέα στοιχεία, ξεκαθαρίζοντας το θολό τοπίο των υποθέσεων και των εκτιμήσεων για την ταύτιση ατόμων και τοπωνυμίων, τα οποία δεν παρατίθενται εδώ λόγω της δυσκολίας ανάγνωσης πολλών από αυτών και λόγω οικονομίας χώρου και χρόνου.

    Η εν λόγω καταγραφή, μεταγραφή για την ακρίβεια, σίγουρα έχει κάποια λάθη, τα οποία με την βοήθεια όλων μπορούν να διορθωθούν ή να συμπληρωθούν. Η απουσία γυναικείων ονομάτων από τα κατάστιχα, για παράδειγμα, μπορεί να αναπληρωθεί από την συλλογική μας μνήμη. Τα οθωμανικά έγγραφα που πολλοί έχουμε από τους παππούδες μας μπορούν να ρίξουν φως στην λήθη του παρελθόντος.

    Μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για οποιαδήποτε διόρθωση, επισήμανση ή συμπλήρωση. Για την ακρίβεια, πιστεύω ότι επιβάλλεται. Όσοι διαθέτουν παλαιά έγγραφα, για τα οποία θα ήθελαν να μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες, ας μην διστάσουν να μας τα αποστείλουν σε ευκρινές φωτοαντίγραφο ή σκαναρισμένα ή εάν θέλουν, μπορούν να τα μοιραστούν με όλους εμάς μέσω αυτού του ιστολογίου.

    Το e-mail επικοινωνίας είναι το g_sarafis@yahoo.gr

    Ευχαριστώ

    Γιάννης Δημ. Σαράφης

    21/2/15

    Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος Ε'

    (σε συνέχεια από το Μέρος Δ')

    41. Νικόλας του Αποστόλη Ζαχαρία [Νικόλαος Απ. Ιγγλέζος (;-1870). Εκτός από τα δύο παιδιά του, που αναφέρονται παρακάτω, είχε τουλάχιστον ακόμη ένα, τον Δημήτρη (1853-;). Η οικογένεια Εγγλέζου έχει καταγωγή από την Κορυτσά].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως όπου η οικία Ζαχαρία Αστ. Εγγλέζου]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 μύλος (στου Βαρσάμ') [Όπου ο λεγόμενος "Εγγλεζάδ'κος μύλος", νότια του χωριού]
    • 3 αμπέλια
    • 29 χωράφια
    Ο Εγγλεζάδ'κος μύλος όπως σώζεται σήμερα

    Γιαγκούλας [Ζαχαρίας Νικ. Ιγγλέζος (1853-;), γνωστός και ως Γιαγκούλας. Γιος του προηγούμενου].
    • 1 μύλος (στην Αχλαδιά)
    Αποστόλης Νικόλα [Απόστολος Νικ. Ιγγλέζος (1845-;), γιος του πρώτου].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Με επιφύλαξη, ίσως όπου το λεγόμενο "Εγγλεζάδ'κο" σπίτι, δίπλα από την σημερινή οικία Ιωάννη Περπερή, το οποίο βέβαια χτίστηκε αργότερα, στα 1899. Αλλιώς, κάποιο άλλο σπίτι στα "Εγγλεζάδ'κα"]
    42. Γιώργος Χρήστου [Ίσως Γεώργιος Χρ. Αυγέρος. Είχε τέσσερα τουλάχιστον παιδιά: την Μαρία (1872-1931), σύζυγο Αστερίου Μόσχ. Σφόλκου, την Ελένη (1880-1962), σύζυγο Δημητρίου Αθ. Σαράφη, τον Χρήστο (1882-1953) και τον Θανάση (1889-;), για τον οποίο δεν γνωρίζουμε περισσότερα].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως στα "Αυγεράδ'κα", όπου περίπου η οικία Χρήστου Άγγ. Αυγέρου]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 16 χωράφια
    Φανή του Αποστόλου [Άγνωστη. Ίσως κόρη του Απόστολου Ιγγλέζου. Τα κτήματα αρχικά ανήκαν στον Γιώργο Χρήστου]
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 14 χωράφια
    43. Σαραφιανός Γεωργάκη [Σαραφιανός Γεωρ. Τσαβδαράς (1838-;). Είχε άλλα τέσσερα τουλάχιστον αδέρφια: την Τριανταφυλλιά, σύζυγο Δημητρίου Αστ. Σαράφη, τον Θανάση, τον Χαράλαμπο και την Πανάγιω].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Τσαβνταράδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 14 χωράφια
    44. Κωνσταντής Γιώργκου [Κων/νος Γεωρ. Οζούνης (1842-;). Είχε πέντε τουλάχιστον παιδιά: τον Νικόλα (1875-;), τον Γιώργο (1882-;) και τον Στέργιο (1891-;), οι οποίοι πήγαν στον Πολύγυρο, τον Θανάση (1891-1966) και την Αλεξάνδρα (1897-;), σύζυγο Χρήστου Δημ. Μακρή].
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 12 χωράφια
    Δημήτρης Γιώργκου [Δημήτριος Γεωρ. Οζούνης, αδερφός του προηγούμενου. Είχε τέσσερα τουλάχιστον παιδιά: τον Στέργιο (1867-;), τον Νικόλα (1868-1958), τον Θανάση (1874-1962) και την Μορφούλα (1880-;), σύζυγο Στεργιανού Βασ. Βερβάτη].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Ουζουνάδ'κα", όπου ίσως η πατρική οικία Τριανταφυλλιάς Αστ. Οζούνη-Σουάνη]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 14 χωράφια
    45. Γιώργος Αγγέλου & αδερφός Γραμμένος [Τα αδέρφια Γεώργιος και Γραμμένος (1843-;) Αγγέλου, που αργότερα πήραν το επίθετο Γραμμένος από τον έναν αδερφό].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Γραμμενάδ'κα", άγνωστο σε ποιο σημείο]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 17 χωράφια
    Γραμμένος Αγγέλου [Αυτή τη φορά αναφέρεται μόνος χωρίς τον αδερφό του].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Γραμμενάδ'κα", όπου περίπου η οικία Αθανασίου Γρ. Γραμμένου]
    46. Αγγελής Στέργιου [Άγγελος Αστ. Παγωνούδης (1852-;). Είχε τουλάχιστον άλλα τρία αδέρφια: τον Γραμμένο (;-1870), τον Δημήτρη και την Μαρούδα, σύζυγο Χρήστου Μισουρά. Η οικογένεια Παγωνούδη μάλλον διατηρούσε συγγένεια με την οικογένεια Γραμμένου].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Παγωνάδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 44 χωράφια
    47. Γιωργάκης Αποστόλη [Ίσως Γεώργιος Μισουράς. Δεν διασώζεται αλλού το πατρώνυμο Αποστόλης].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως στα "Μισουράδ'κα"]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 22 χωράφια
    48. Γιώργης Στέργιου [Γεώργιος Αστ. Σαμαράς. Είχε δύο τουλάχιστον παιδιά: τον Στέργιο (1860-;) και τον Χρήστο (1873-;)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου περίπου η οικία Χαρίλαου Ζαχ. Σαμαρά]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 8 χωράφια
    Τίτλος ιδιοκτησίας χωραφιού στα "Μπλαγκούνια" του Γιώργη Σαμαρά.
    (Αρχείο Χαρίλαου Ζαχ. Σαμαρά)

    49. Κοτζάμπασης Άγγελος Δημητρακη [Άγγελος Δημ. Καντούρας. Είχε τουλάχιστον δύο παιδιά, τον Στεργιανό και μία κόρη. Εδώ αναφέρεται ότι ήταν πρόεδρος του χωριού, πιθανόν το 1872].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου η οικία Αθανασίου Κων. Τράκα]
    • 1 αχυρώνα (στο χωριό)
    Γιος Στεργιανός [Στεργιανός Αγγ. Καντούρας. Είχε τουλάχιστον τέσσερα παιδιά: τον Αργύρη (1878-;), την Φωτεινή (1880-1949), σύζυγο Δημητράκη Δημ. Αβράμη, τον Δημήτρη (1881-1960) και τον Άγγελο (1886-1932)].
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    Γαμπρός Αναστάσης [Άγνωστος. Γαμπρός του Άγγελου Αναστάση].
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 13 χωράφια
    Δημητράκης, παιδί Στεργιανού [Δημήτριος Στερ. Καντούρας].
    • 15 χωράφια
    50. Θοδωρής Γιώργου [Ίσως ο Θεόδωρος Γεωρ. Τζαμούκας ή Βλάχου (1855-;)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    Αδερφός Θανάσης [Άγνωστος]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    (συνεχίζεται)

    Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος Δ'

    (σε συνέχεια από το Μέρος Γ')

    31. Στέργιος Γιώργου [Αστέριος Γεωρ. Σατραζάνης. Ο πατέρας του Γεώργιος πέθανε το 1850].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Κολλητά με την οικία Βατσέρη]
    • 21 χωράφια
    Αδερφός Βασιλάκης [Βασιλικός Γεωρ. Σατραζάνης, αδερφός του προηγούμενου].
    • 4 χωράφια
    Αδερφός Γιαννάκης [Ιωάννης Γεωρ. Σατραζάνης (1837-;). Μετακόμισε στον Βάβδο και αργότερα πήρε το επίθετο Ρεσιτνικιώτης].
    • 5 χωράφια
    Δημήτρης, γιος Στέργιου Γιώργου [Δημήτριος Αστ. Σατραζάνης (1874-1944), γιος του πρώτου. Γνωστός και ως Μητρούλης].
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 19 χωράφια
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    Στεργιανός & Μαρία, Πέτρου Στέργιου [Ίσως ο πρώτος Αστέριος Γεωρ. Σατραζάνης και η αδερφή του (;) Μαρία, σύζυγος (;) Πέτρου Αστ. Αναγνώστου]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 5 χωράφια
    Γιώργος & Χρήστος, γιοι Βασιλικού [Τα αδέρφια Γεώργιος (1868-1939) και παπα-Χρήστος Βασ. Σατραζάνης (1885-1961)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 28 χωράφια
    32. Ζάχος Παναγιώτη [Άγνωστος, Ίσως γιος του Παναγιώτη Μόσχου Μοσχόπουλου].
    • 1 οικόπεδο (στο χωριό)
    Γιώργος Μόσχου [Άγνωστος. Ίσως γιος του Μόσχου Μοσχόπουλου (;-1870)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως όπου σήμερα τα "Μοσχοπουλάδ'κα"]
    Σύζυγος του Βαρσαμάκη [Ίσως κόρη του προηγούμενου, καθώς τα ακίνητα αρχικά ανήκαν σε αυτόν. Άγνωστος ο Βαρσαμάκης. Ίσως σχετίζεται με το τοπωνύμιο "Τ' Βαρσάμ'"].
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 10 χωράφια
    33. Γιάννης Δημήτρη [Γιαννάκης Δημ. Τσακμάκης (;-1896). Είχε τουλάχιστον τρία παιδιά: τον Δημήτρη (1882-;), τον Στέργιο (1892-1970) και την Μαγδαληνή (1894-;), σύζυγο Αργυρίου Καρρά].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου τα "Τσακμακάδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 31 χωράφια
    Αχυρώνα στον Άγ. Πρόδρομο (1962)
    Συλλογή αρχιτεκτονικών σχεδίων Ν. Μουτσόπουλου

    34. Αργύρης Αγγέλου [Άγνωστος. Ίσως κλάδος της οικογένειας Τσακμάκη].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    36. Αργύρης Πέτρου [Ίσως Αργύριος Καρράς].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 15 χωράφια
    37. Θανάσης Μήτσου [Ίσως ο Αθανάσιος Δημ. Σαράφης. Είχε τουλάχιστον τέσσερα παιδιά: τον Γιάννη (1866-;), τον Δημήτρη (1876-1947), την Μαρία, σύζυγο Γεωργίου Παπαθανασίου και την Τριανταφυλλιά (1880-1957), σύζυγο Γεωργίου Σατραζάνη].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως όπου η οικία Ιωάννη Γεωρ. Σαράφου-Αναστασίας Βερβάτη]
    • 2 αχυρώνες (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 28 χωράφια
    38. Νικόλας Σαραφιανού [Άγνωστος. Ίσως γιος του Σαραφιανού Αδαμούδη, αδερφός του Κωνσταντή].
    • 3 σπίτια (στο χωριό) [Άγνωστο που βρίσκονταν]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 8 χωράφια
    39. Παναγιώτης Μοσχόπουλου [Παναγιώτης Μόσχ. Μοσχόπουλος. Είχε τουλάχιστον ένα παιδί, τον Δημήτρη (1860-;). Ο αδερφός του Μαυρουδής, μετακόμισε στα Δουμπιά].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Μάλλον όπου η οικία Δημητρίου Ιωάν. Μοσχόπουλου]
    • 12 χωράφια

    40. Ζαχαρίας Αυγερινού [Ζαχαρίας Αυγ. Σπανός (;-1889)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου σήμερα τα "Σπανάδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    Τα παιδιά του [Κρυστάλης, Γεώργιος (1854-;) και Στέργιος. Δεν γνωρίζουμε εάν είχε κόρες].
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 15 χωράφια
    (συνεχίζεται)

    19/2/15

    Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος Γ'

    (σε συνέχεια από το Μέρος Β')

    21. Βασιλικός Δημητράκη [Άγνωστος. Απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση].
    • 1 σπίτι (στο χωριό).
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 17 χωράφια
    22. Θανάσης Ξάφη [Ίσως πρόκειται για μέλος της οικογένειας Χρυσάφη. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον Αθανάσιο Χρυσάφη ή Στογιάννη, εγγονό του Στογιάννη, του οποίου ο πατέρας ονομαζόταν Παναγιώτης. Πιθανόν δεν άφησε απογόνους. Ένας Αθανάσιος Χρυσ. Χρυσάφης (1875-;), καπνοπαραγωγός στο επάγγελμα, εμφανίζεται στον εκλογικό κατάλογο του 1914, αλλά μάλλον ήταν σύγχρονος του προηγούμενου].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Πιθανόν όπου περίπου η σημερινή οικία Δημητρίου Αθ. Σαράφη -Μαρίας Κρανιώτη. Στο σημείο εκείνο παλαιότερα υπήρχε η οικία κάποιου Χρυσάφη, η οποία καταστράφηκε από τον σεισμό του 1932]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 23 χωράφια

    23. Νικόλας Μήτσου [Νικόλαος Δημ. Μακρής, γνωστός και ως Μακρυνικόλας ή Γερονικόλας. Πατέρας του Αστερίου (1850-;) και Δημητρίου (1863-;) Μακρή].
    • 2 σπίτια (στο χωριό)
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 28 χωράφια
    24. Μανώλης, γιος του Γιάννου [Εμμανουήλ Ιωάν. Παπαμανώλης (;-1882), ιερέας. Γιος του ήταν ο Γεώργιος Παπαμανώλης (1873-1962)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Τα "Παπαμανωλάδ'κα" ήταν όπου περίπου η σημερινή οικία Χαρίση Γραμμένου]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 29 χωράφια
    25. Θόδωρος Γιώργου [Θεόδωρος Γεωρ. Μαναζής (1840-;). Δεν γνωρίζουμε εάν παντρεύτηκε ή άφησε απογόνους. Είχε δυο μικρότερα αδέρφια, τον Θανάση (1859-;), από τον οποίο προέρχονται όλα τα μέλη της οικογένειας Μαναζή του χωριού μας, και τον Γιωργάκη, ο οποίος γεννήθηκε πιθανότατα μετά τον θάνατο του πατέρα τους το 1862, και πήρε το όνομά του].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου τα σημερινά "Μαναζάδ'κα"].
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 24 χωράφια
    26. Δημήτρης Στέργιου [Δημήτριος Αστ. Σαράφος (;-1896)].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Το ένα όπου τα επάνω τα "Σαραφάδ'κα", πίσω από την σημερινή οικία Γεωργίου Σαράφη-Θεοδώρας Μαναζή. Το άλλο μάλλον στα κάτω τα "Σαραφάδ'κα", όπου διέμενε ο γιος του Γιώργος]
    • 1 αχυρώνα (στο χωριό)
    • 3 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 23 χωράφια
    Δημήτριος Γεωρ. Σαράφης (1883-1953), εγγονός του Δημήτρη Στέργιου,
    και η σύζυγός του Μορφούλα Ζαχαρία (1885-1978)

    27. Κωνσταντής Στέργιου [Μάλλον ο Κωνσταντής Αστ. Σαράφης (1872-1954), ανεψιός του προηγούμενου. Το όνομά του μάλλον συμπληρώθηκε σε όψιμη εγγραφή, καθώς στις αρχικές του 1872, είχε μόλις γεννηθεί. Βέβαια, σύμφωνα με μαρτυρία του εγγονού του Κώστα Σαράφη, είχε γεννηθεί πιο μπροστά, το 1866].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου η οικία Κωνσταντίνου Ιωάν. Σαράφη]
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 31 χωράφια
    Ο Κωνσταντής Αστ. Σαράφης

    28. Γιώργος Στεργιανού [Γεώργιος Στεργ. Τσίγγανος, γνωστός και ως Γεωργάκας. Αναφέρεται στον ίδιο κλήρο με τον αδερφό του Γιαννάκη. Ο πατέρας τους Στεργιανός πέθανε το 1865, αφήνοντάς τους την ακίνητη περιουσία του].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Στα "Τσιγγανάδ'κα", κατά πάσα πιθανότητα το ένα, όπου περίπου η σημερινή οικία Τριαντάφυλλου Αστ. Τσίγγανου, και το άλλο όπου η οικία Γεωργίου Μιλτ. Αυγέρου και της συζύγου του Μαρίας]
    • 1 αχυρώνα (στο χωριό)
    • 19 χωράφια
    Αδερφός Γιαννάκης [Ιωάννης Στεργ. Τσίγγανος (1836-;). Είχε τουλάχιστον δύο παιδιά, τον Άγγελο (1859-;), και τον Δημήτρη (1886-1963), ο οποίος παντρεύτηκε την Στεργιανή Καμπούρη και έμεινε στα Σανά.]
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 15 χωράφια
    29. Γιάννης, παιδί Νικόλα Στέργιου [Με επιφύλαξη, ίσως ο Ιωάννης Μαντζούκας. Είχε τρία τουλάχιστον παιδιά, τον Απόστολο (1850-;), τον Νικόλαο (1851-;), τον Γεώργιο (1860-;) πατέρα του Αριστείδη Μαντζούκα, και ίσως και έναν Βαγγέλη (1872-;).
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Ίσως όπου η οικία Αριστείδη Γεωρ. Μαντζούκα]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 20 χωράφια [Υπάρχει και δυσανάγνωστο σχόλιο, συμπληρωμένο αργότερα. Ίσως αναφέρει ότι τα χωράφια πήγαν στον αδερφό του Νίκο]
    Σύζυγος Γιαννάκη(;) [Ίσως σύζυγος του προηγούμενου]
    • 5 χωράφια
    Κωνσταντής Σαραφιανού [Κωνσταντής Σαρ. Αδαμούδης. Ο πατέρας του Σαραφιανός πέθανε το 1865. Ο Κωνσταντής ήταν ξάδερφος του Κωνσταντή Βατζέρη, και ίσως συγγενής και με την οικογένεια Μαντζούκα, καθώς αναφέρεται στον ίδιο κλήρο. Ο γιος του Σαραφιανός (1896-;) ήταν ο τελευταίος άρρην απόγονος της οικογένειας Αδαμούδη].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Κατά πάσα πιθανότητα, το ένα σπίτι ήταν μεταξύ των σημερινών οικιών Βασιλείου Αστ. Γεωργακούδη και Αστερίου Χρ. Αβραμίδη, στο πίσω μέρος της αλάνας]
    • 13 χωράφια
    30. Κωνσταντής Δήμου [Κωνσταντής Δήμ. Βατζέρης. Είχε μία αδερφή, την Τριγώνα, που παντρεύτηκε τον παπά-Εμμανουήλ Παπαμανώλη. Έκανε 5 παιδιά: τον Θανάση (1886-;), ο οποίος διετέλεσε δάσκαλος στο χωριό και στην Νικήτη, γραμματέας και αργότερα δικηγόρος στην Θεσσαλονίκη, τον Δημήτρη (1893-1847), τον Χρήστο (;-1977), την Φανή και την Σοφία]
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου οι οικίες των αδερφών Κωνσταντίνου και Αστερίου Δημ. Βατσέρη]
    • 21 χωράφια
    Απόσπασμα από την διαθήκη του Κωνσταντή Δήμ. Βατζέρη (1901)
    (Αρχείο Επισκοπής Αρδαμερίου & Γαλατίστης)

    (συνεχίζεται)

    16/2/15

    Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος Β'

    (σε συνέχεια από το Μέρος Α')

    11. Γιώργος, παιδί Ζαχαρία Γιώργου [Γεώργιος Ζαχ. Ζαχαρίας ή Γέργος].
    • 1 σπίτι (στο χωριό). [Πιθανόν όπου σήμερα βρίσκεται η οικία Νικολάου Γέργου]
    • 2 αχυρώνες (η μία στο χωριό)
    • 4 αμπέλια
    • 10 χωράφια
    Θανάσης [Αθανάσιος Ζαχ. Ζαχαρίας, αδερφός του προηγούμενου].
    • 1 οντά-δωμάτιο. [Πιθανόν έμενε στην πατρική  οικία, μαζί με τον αδερφό του Γιώργο]
    Κωνσταντής Γέργου [Κωνσταντής Γεωρ. Ζαχαρίας (1886-;). Γιος του πρώτου, ίσως μέλος της οικογενείας Μαύρου].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)

    12. Γιάννος Πέτρου [Ίσως Ιωάννης Π. Σαμαράς (;). Χρειάζεται διασταύρωση με επιπλέον μαρτυρίες και στοιχεία]
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Όπου τα λεγόμενα "Μαυράδ'κα"]
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 7 χωράφια
    13. Βασιλικός Στέργιου [Βασιλικός ή Βασίλειος Αστ. Κατσίκας (1850-;)].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Το ένα πηγαίνει αργότερα στον Στέργιο Θεοχ. Βερβάτη, ίσως εξ' αγοράς. Το άλλο όπου περίπου η σημερινή οικία και το βενζινάδικο του Γιώργου και Δημήτρη Ιωάν. Σαράφη]
    • 2 αχυρώνες (στο χωριό και στον Αη-Λια)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 19 χωράφια
    14. Κωνσταντής Δημήτρη [Ίσως της οικογενείας Μαύρου]
    • 1 σπίτι (στο χωριό)

    15. Παναγιώτης Θεοχάρη [Μάλλον Παναγιώτης Περπερής. Δεν είναι βέβαιη η ταύτιση, καθώς δεν γνωρίζουμε από άλλη πηγή το πατρώνυμο Θεοχάρης]
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Μάλλον όπου βρίσκεται σήμερα η οικία Ιωάννη Παν. Περπερή]
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 12 χωράφια
    16. Δημήτρης Δήμου [Δημήτριος Δήμου Κολυμβάνος (;-1891)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα σημερινά "Κολυμπανάδ'κα", άγνωστο σε ποιο ακριβώς σημείο]*
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1/2 μύλος (Βαρσάμ' χουράφ') [Όπου ο "Κολυμπανάδ'κος μύλος", νότια του χωριού]
    • 3 αμπέλια
    • 39 χωράφια
    "Του Κολυμπάν' ο μύλος"

    Στέργιος Δημήτρη [Αστέριος Δημ. Κολυμβάνος, γιος του προηγούμενου. Εμφανίζεται στον ίδιο κλήρο με τον πατέρα του].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    17. Βασίλης Δήμου [Βασίλειος Δήμ. Κολυμβάνος, αδερφός του Δημητρίου. Δεν γνωρίζουμε τίποτε άλλο για αυτόν, και κατά πάσα πιθανότητα δεν άφησε απογόνους ή έφυγε αργότερα από το χωριό].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 18 χωράφια
    18. Βασίλης, γιος του Διαβάτη [Βασίλειος Διαβ. Διαβάτης. Δεν έχουμε πολλές πληροφορίες για τον ίδιο, παρά μόνο ότι μετά τον θάνατο του πατέρα του Διαβάτη το 1870, περιήλθαν στην κατοχή του ορισμένα χωράφια].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Διαβατάδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι
    • 8 χωράφια
    Κώστας, αδερφός Βασίλη Διαβάτη [Κώστας Διαβ. Διαβάτης. Πρόγονος των οικογενειών Κώνστα και Κώστα, όπως και ενός κλάδου που διατήρησε το επίθετο Διαβάτης. Αναφέρεται στον ίδιο κλήρο με τα αδέρφια του Βασίλη και Δημητράκη].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Στα "Διαβατάδ'κα"]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (στο "Μπ'γιάδ' (;)")
    • 8 χωράφια
    Δημητράκης, αδερφός Βασίλη Διαβάτη [Δημήτριος Διαβ. Διαβάτης (1840-;).  Αναφέρεται στον ίδιο κλήρο με τα αδέρφια του Βασίλη και Κώστα. Πιθανόν διέμενε μαζί με κάποιο από τα αδέρφια του, καθώς δεν διέθετε εκείνη την περίοδο δικό του σπίτι].
    • 1 αμπέλι (στο "Μπ'γιάδ' (;)")
    • 9 χωράφια
    19. Νικόλας Θανάση [Νικόλαος Αθ. Κρανιώτης. Αναφέρεται στον ίδιο κλήρο με τα αδέρφια του Αντώνη, Δημήτρη και Γιωργάκη].
    • 2 σπίτια (στο χωριό) [Στα "Κρανιωτάδ'κα". Το ένα κολλητά με την οικία Αναγνώστου]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 8 χωράφια
    Αντώνης, αδερφός Νικόλα Θανάση [Αντώνιος Αθ. Κρανιώτης (1853-;)].
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 8 χωράφια
    Δημήτρης, αδερφός Νικόλα Θανάση [Δημήτριος Αθ. Κρανιώτης].
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 7 χωράφια
    Αδερφός Γιωργάκης [Γεώργιος Αθ. Κρανιώτης].
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 6 χωράφια
    20. Αναστάσης και Πέτρος του Στέργιου [Τα αδέρφια Αναστάσιος (1850-;) και Πέτρος (1855-;) Αστ. Βουλγαρούδης ή Αναγνώστου. Είχαν ακόμη έναν αδερφό, τον Παναγιώτη Βουλγαρούδη, ο οποίος παντρεύτηκε στο Παλαιόκαστρο την Παγώνα Γκογκόση και άλλαξε το επίθετό του σε Γκογκόσης. Το 1887 πούλησε το μερίδιο της πατρικής του οικίας στα αδέρφια του].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Πιθανόν όπου το λεγόμενο "Πετράδ'κο" σπίτι]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 25 χωράφια
    Απόσπασμα από το πωλητήριο έγγραφο του μεριδίου του Αναστάσιου Βουλγαρούδη (Αρχείο Επισκοπής Αρδαμερίου & Γαλατίστης)

    Πέτρος Στέργιου [Πέτρος Αστ. Αναγνώστου ή Βούλγαρης].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Πιθανόν και αυτό όπου το λεγόμενο "Πετράδ'κο" σπίτι]

    * Η αλήθεια είναι ότι όσο απομακρυνόμαστε από την γειτονιά μου, την οποία γνωρίζω καλύτερα, οι γνώσεις μου είναι περιορισμένες και η ταύτιση πιο δύσκολη.

    (συνεχίζεται)

    Οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907), Μέρος Α'

    Στην σημερινή μας ανάρτηση παρουσιάζεται ένα οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο-σύνοψη (hulasa defteri) των οικογενειακών κλήρων του Αγ. Προδρόμου (1872-1907). Ο κώδικας φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας στην Θεσσαλονίκη. Γίνεται μία προσπάθεια ανάγνωσης και ταυτοποίησης των αρχηγών των οικογενειακών κλήρων, όπως επίσης και των ακίνητων κτημάτων τους.

    Ο υπάλληλος που πραγματοποίησε την απογραφή, κατέγραψε όλα τα ονόματα και τα πατρώνυμα των δικαιούχων των κλήρων, χωρίς όπως συνηθιζόταν να αναφέρει επώνυμα, τουλάχιστον όσον αφορά την καταγραφή του χωριού μας. Επίσης την τοποθεσία που βρίσκονταν αυτοί οι κλήροι (εντός του χωριού, Άη-Γιώργης, Μπουκουβίκια, Καστέλλι κτλ), το είδος (σπίτι, χωράφι, μύλος) και την αξία τους. Συνεπώς οι πληροφορίες που αντλούμε από αυτό το κατάστιχο είναι πολύτιμες.

    Όσον αφορά την ταύτιση με συγκεκριμένα άτομα, και δεδομένου ότι δεν αναφέρονται επώνυμα, υπάρχουν τρεις λόγοι που σε συνδυασμό μεταξύ τους κάνουν την εργασία αυτή ευκολότερη, αλλά σίγουρα όχι ολοκληρωμένη, καθώς απαιτούνται άριστες γνώσεις παλαιοτουρκικής και δη χειρόγραφης:

    α) ο απογραφέας ακολούθησε πόρτα-πόρτα συγκεκριμένη διαδρομή, ξεκινώντας από το λεγόμενο "Βατζολάδ'κο", σημερινή οικία Νικολάου Γαγρίνα, κατευθυνόμενος ανατολικά στην συνοικία "Γκουγκ'δάδ'κα", στη συνέχεια βόρεια μέχρι τα "Παπαμανωλάδ'κα" και ξανά δυτικά, περνώντας στην συνοικία "Μητσαράδ'κα" μέχρι τα "Γραμμενάδ'κα" και κατηφορίζοντας έφτασε μέχρι την εκκλησία. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο δημόσιος δρόμος εκείνη την εποχή δεν υπήρχε, καθώς διανοίχτηκε γύρω στα 1932. Στο σημείο υπήρχαν μπαξέδες μεταξύ των παρακείμενων σπιτιών και του λάκκου.

    β) σε ορισμένες οικογένειες υπάρχουν κάποια "χαρακτηριστικά" και όχι κοινότυπα ονόματα (Κυπαρίσσης, Αντρώνης κλπ).

    γ) οι περισσότερες από τις παλιές οικογένειες του χωριού εξακολουθούν να ζουν στο ίδιο ακριβώς σημείο με τους προγόνους τους, μέσω της διαδικασίας της παραχώρησης της ακίνητης περιουσίας από τον πατέρα στους άρρενες κυρίως απογόνους. Αυτό αφορά κυρίως τις οικίες και όχι τα χωράφια, τα οποία πολλές φορές έχουν αλλάξει ιδιοκτησιακό καθεστώς (πώληση, προικοδότηση, αναδασμοί).

    Όλοι αυτοί οι λόγοι σε συνδυασμό πάντοτε με καλή γνώση των γενεαλογικών δέντρων του χωριού και σε αντιπαραβολή με ελληνικά έγγραφα της εποχής, μας βοηθούν να ταυτοποιήσουμε αρκετούς κατοίκους. Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι οι οποίοι δεν ταυτίζονται, είτε γιατί δεν έχουν αφήσει απογόνους, είτε γιατί έφυγαν από το χωριό από πολύ παλιά, είτε πάλι γιατί το οθωμανικό κείμενο (με αραβικούς χαρακτήρες) δεν βοηθάει στην ανάγνωσή του.

    Εύχομαι με την βοήθεια όλων σας να μπορέσουμε να ταυτίσουμε και αυτούς που δεν έχουν αναγνωριστεί.

    Σημείωση: Τα κείμενα που τοποθετούνται μέσα σε αγκύλες [], αποτελούν σχόλια του ιστολογίου μας, προς διευκόλυνση των αναγνωστών. Ο κατάλογος θα παρουσιαστεί σε 6 τμήματα των 10 εγγραφών, καθώς οι εγγεγραμμένοι κλήροι είναι 59! Όσοι έχουν φωτογραφίες (παλιές ή νέες) από τα παλιά σπίτια του χωριού, ας τις αποστείλουν για να εμπλουτίσουμε το "ξερό" αλλά ενδιαφέρον κείμενο.

    Καλή ανάγνωση και καλή υπομονή!



    Αποσπάσματα από το πρωτότυπο κείμενο

    1. Γερογιάννης Μανώλη [Ιωάννης Εμμ. Βατζιόλας. Το 1858, εμφανίζεται ως αντιπρόσωπος της Ι.Μ. Σιμωνόπετρας στα Ρεσετνίκια - Άγ. Πρόδρομο].
    • 1 σπίτι με μαγαζί μέσα στο χωριό. [Πιθανόν όπου σήμερα βρίσκεται η οικία Νικολάου Γαγρίνα - Όλγας Βατζόλα]
    • 1 αχυρώνα (στο χωριό)
    • 1 μύλο με οικόπεδο (Βαρσάμ' χουράφ'). [Πρόκειται για τον λεγόμενο "Βατζολάδ'κο μύλο", ο 3ος που συναντά κανείς κατηφορίζοντας στο ποτάμι, νότια του χωριού]
    • 2 μπαξέδες
    • 17 χωράφια
    Απόσπασμα επιστολής Ιωάννη Μανώλη στην Ι.Μ. Σιμωνόπετρας (1858)

    Μανώλης Γερογιάννη [Εμμανουήλ Ιωάν. Βατζιόλας (1847-;). Είναι εγγεγραμμένος στον ίδιο κλήρο με τον πατέρα του γερο-Γιάννη. Υπήρξε έμπορος και διέθετε παντοπωλείο. Διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας επί τουρκοκρατίας, γνώριζε τουρκικά και τιμήθηκε για την προσφορά του ως Μακεδονομάχος].
    • 2 σπίτια μέσα στο χωριό. [Το ένα πιθανόν όπου τα σημερινά "Βατζολάδ'κα", από όπου έφυγε αυτός ή ο πατέρας του, και το άλλο πιθανόν συνόρευε με αυτό του πατέρα του ή υπήρχε συγκατοίκηση σε διώροφο κτίριο].
    • 2 αχυρώνες (στο χωριό)
    • 27 χωράφια
    • 2 μπαχτσέδες (Άη-Γιώργη, Κάμπο)
    • 4 αμπέλια
    • 5 χωράφια εξ ημισείας
    2. Σαραφιανός Αγγέλου [Ίσως υπήρχε κάποια συγγένεια με τις οικογένειες Μαυρογιάννη-Σταυρούδη. Το 1882 συντάσσει την διαθήκη του και ορίζει κληρονόμους την σύζυγό του Γερακίνα και την κόρη του Μαγδαληνή. Αναφέρεται ως ξάδερφος του Στέργιου και της Μαρίας Καλούσιου (;). Άγνωστο το δικό του επίθετο. Με καταγωγή από το Καϊτζίκι-Παλαιόκαστρο, καθώς διέθετε και περιουσιακά στοιχεία εκεί. Ήδη από το 1881 πιθανόν μετακομίζει στην Γαλάτιστα, όπου αγοράζει την "κατερειπωμένην οικίαν" του Δημητρίου Αργ. Μαχαιρά].
    • 1 σπίτι με μαγαζί (στο χωριό)
    • 2 αχυρώνες (στο χωριό)
    • 17 χωράφια
     Γιάννης Σταύρου [Καταγράφεται στον ίδιο κλήρο με τον προηγούμενο. Γιος του Σταύρου, γενάρχη των οικογενειών Σταυρούδη-Μαυρογιάννη. Κατά παράδοση, οι Μαυρογιάννηδες πήραν το επίθετό τους από έναν θείο τους Γιάννη, ο οποίος ήταν σκουρόχρωμος].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 1 καλύβα (μέσα στο χωριό)
    • 28 χωράφια
    • 2 αμπέλια
    3. Ηλίας Δημήτρη [Ίσως πρόκειται για τον πατέρα του Γεωργίου Ηλ. Αλβανού (1871-;), που εμφανίζεται στους εκλογικούς καταλόγους του 1914. Δεν γνωρίζουμε το επίθετο και την τύχη του].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 1 οικόπεδο (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 3 χωράφια
    4. Θεοχάρης Στεργιανού [Θεοχάρης Στερ. Βερβάτης (;-1872). Είχε τέσσερα παιδιά, τον Δημήτρη, Στεργιανό, Θόδωρο και Μαρία. Δεν γνωρίζουμε τι απέγιναν οι απόγονοί του].
    • 1/2 σπίτι (στο χωριό) [πιθανόν όπου η οικία Χρηστάκου Ε. Βερβάτη, του οποίου ο προπάππους Μανώλης ήταν αδερφός του Θεοχάρη]
    • 1/2 αχυρώνα (στο χωριό)
    • 3 αμπέλια
    • 25 χωράφια
    Χρήστος και Στέργιος Μανώλη [τα αδέρφια Στέργιος (1862-;) και Χρήστος (1865-;) Εμμ. Βερβάτης. αναφέρονται στον ίδιο κλήρο με τον Θεοχάρη].
    • 1 σπίτι με αχυρώνα (στο χωριό) [Πιθανόν όπου η οικία Χρηστάκου Ε. Βερβάτη. Ο Χρήστος ήταν παππούς του]
    • 1/2 αμπέλι (λάκκος Αη-Γιώργη)
    • 13 χωράφια
    5. Στεργιανός Νικόλα [Στεργιανός Νικ. Αχτινούδης (1860-;). Με καταγωγή από Καστοριά].
    • 1 οντά-δωμάτιο (στο χωριό) [όπου ήταν μέχρι πρότινος το "Αχτινάδ'κο"]
    • 11 χωράφια
    Το "Αχτινάδ'κο" σπίτι το 2010. Έχει κατεδαφιστεί. 

    6. Παιδιά Δήμου Γιώργη [Γεώργιος (1841-;), Δημήτριος και Αστέριος (1857-;), παιδιά του Δήμου Γεωρ. Κοκκώνη (;-1869). Ο Δημήτριος δεν γνωρίζουμε τι απέγινε].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Πιθανόν όπου τα παλιά "Κοκκωνάδ'κα", όπου περίπου η οικία Χρυσάφη Αθ. Χρυσάφη]
    • 1 αχυρώνα (μέσα στο χωριό)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 25 χωράφια
    7. Αδάμος Δημήτρη [Αδάμος στο όνομα, από τον οποίο προήλθε και το επίθετο. Είχε δύο παιδιά, τον Δημήτρη (1861-;) και τον Χρήστο, ο οποίος πήγε στα Ριζά].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [Πιθανότατα όπου και τα σημερινά "Αδαμάδ'κα"]
    • 2 αχυρώνες (1 στο χωριό, 1 στον Αη-Λια)
    • 1 αμπέλι (Αη-Γιώργη)
    • 14 χωράφια
    8. Νικόλας Γιαννάκη [Άγνωστος. Ίσως μέλος της οικογένειας Γιαννακούδη, η οποία πιθανότατα συγγένευε με την οικογένεια Κοκκώνη].
    • 1 σπίτι (στο χωριό)
    • 2 αχυρώνες (μέσα στο χωριό)
    • 12 χωράφια
    Σύζυγος (;) Νικόλα Γιαννάκη [Στον ίδιο κλήρο, χωρίς περισσότερες πληροφορίες].
    • 1 μύλος (μέσα στο χωριό)
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 8 χωράφια
    9. Κυπαρίσσης Βαβδινός [Κυπαρίσσης Θεοδ. Βαβδινός ή Ντόστος, με καταγωγή από Βάβδο. Είχε μία κόρη, την Μαρία (1878-1960), η οποία παντρεύτηκε τον Στεργιανό Κων. Χαλκιά (1869-1926)].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [όπου οικόπεδο της Κωνσταντινιάς Μοσχόπουλου-Καζλάρη, η γιαγιά της οποίας ήταν η Μαρία]
    • 2 αμπέλια (Αη-Γιώργη)
    • 14 χωράφια
    Στο σημείο όπου βρισκόταν η οικία Κυπαρίσση Βαβδινού

    10. Σοφία ή Φανή Δημήτρη [Άγνωστο όνομα].
    • 1 σπίτι (στο χωριό) [ίσως όπου τα σημερινά "Σαραφάδ'κα" (τα κάτω), καθώς το οικόπεδο εκείνο αγοράστηκε από τον πατέρα του Γεωργίου Δημ. Σαράφη (1853-1943) από "μία Τζαμούκενα", προς εγκατάσταση του γιου του]
    Χρήστος, γαμπρός του παιδιού του Δημήτρη [ίσως σύζυγος της προαναφερθείσας. Άγνωστη η ταυτότητά του. Ανήκει στον ίδιο κλήρο].
    • 19 χωράφια
    (συνεχίζεται)