ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

18/10/12

Βουργαρούδα (Παγχαλκιδικό)

Βουργαρούδα¹

Μάνα κι υγιος, Βουργαρούδα μαρή

μάνα κι υγιος εμάλωναν.

Μάνα κι γιος εμάλωναν

για μια Βουργαροπούλα. (δις)

- Μάνα μου κι ας, Βουργαρούδα μαρή

μάνα μου κι ας την πάρουμι.

Μάνα μου κι ας την πάρουμι

τη Βουργαρούδα νύφη. (δις)

- Βουργάρα είνι γιε μ', Βουργαρούδα μαρή

Βουργάρα είνι γιε μ' πουλύ φτουχιά.

Βουργάρα είναι πουλύ φτουχιά,

πουλλά προικιά δεν έχει. (δις)

- Νιψές την εί, Βουργαρούδα μαρή

νιψές την είδα στου χουρό.

Νιψές την είδα στου χουρό

χρυσά φλουριά φουρούσι. (δις)

- Κι αν είνι γιε μ', Βουργαρούδα μαρή

κι αν είνι γιε μ' καθώς τα λες.

Κι αν είνι γιε μ' καθώς τα λες

να στείλω προξενήτες. (δις)

Στέλνει παπά, Βουργαρούδα μαρή

στέλνει παπάδις δώδεκα.

Στέλνει παπάδες δώδεκα

μητροπολίτις δέκα. (δις)

Σαν πάισαν και, Βουργαρούδα μαρή

σαν πάισαν και την ήφιραν.

Σαν πάισαν και την ήφιραν

την Βουργαρούδα νύφη. (δις)

Σαν ήλιος λά, Βουργαρούδα μαρή

σαν ήλιος λάμπει στ' άλογο.

Σαν ήλιος λάμπει στ΄άλογο

σαν άστρο πάν' στη σέλα. (δις)

1. Παλιό τραγούδι της κεντρικής Χαλκιδικής. Έχει ηχογραφηθεί από την Χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου Πολυγύρου και μπορεί κανείς να ακούσει το τραγούδι στο cd "Παραδοσιακά τραγούδια του Πολυγύρου", εκδόσεως του ιδίου συλλόγου. Επίσης στο cd "Τραγούδια της Ορμύλιας - Μουσικές μνήμες της Χαλκιδικής" του Πολιτιστικού Συλλόγου Ορμύλιας.

3/10/12

Αντίγραφο χρυσόβουλλου με πληροφορίες για την Χαλκιδική

Παρακάτω παρατίθεται ένα άρθρο του περιοδικού συγγράμματος "Ευαγγελική σάλπιγξ" του 1838, στο οποίο παρουσιάζεται ένα χρυσόβουλλο του 1302 από την Ι.Μ. Ξηροποτάμου. Σε αυτό, αναφέρονται και τα "κτήματα μετόχιά τε και τοπία" τα οποία διατηρούσε η μονή στην Χαλκιδική και σε άλλα μέρη της Ελλάδος. Μεταξύ άλλων, μετόχια στην περιοχή της Ιερισσού, Γοματίου, Λόγγου, Ορμύλιας, Βατοπεδίου και Κασσάνδρας. Καλή ανάγνωση.

29/6/12

Η χλωρίδα της Χαλκιδικής (Ιωάννη Πολίτη)

Η Χαλκιδική, όπως και ολόκληρη η Ελλάδα, διαθέτει πλούσια πανίδα και χλωρίδα και αποτελεί φυσικό καταφύγιο πολλών ζώων που διαβιούν σε ξηρά και θάλασσα. Σχετικά με την χλωρίδα της, έχουν γίνει αρκετές μελέτες, μία από τις οποίες θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια.

Μία από αυτές τις μελέτες έχει δημοσιευθεί το 1953 στο περιοδικό σύγγραμμα της Ακαδημίας Αθηνών "Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών", στον 19ο Τόμο της. Τιτλοφορείται "Contribution a l' étude de la flore de la Chalcidique" και συγγραφέας της είναι ο Ιωάννης Πολίτης. Η πραγματεία αυτή είναι γραμμένη στα γαλλικά.

Μετά από μια σύντομη παράθεση όλων των ξένων περιηγητών που πέρασαν από την Χαλκιδική, καταγράφοντας πληροφορίες για την πανίδα της, παραθέτει ένα σύντομο χρονικό της έρευνάς του:

"Έχοντας την επιθυμία να συμβάλλουμε στην γνώση της ελληνικής χλωρίδας, επισκεφθήκαμε το 1921 το εσωτερικό της Χαλκιδικής, τις ακτές της χερσονήσου του Άθωνα, το όρος Σύμβολον και τις υπόλοιπες περιοχές της ανατολικής Μακεδονίας, οι οποίες δεν έχουν εξερευνηθεί πολύ μέχρι σήμερα. Στην ετήσια αναφορά του Πανεπιστημίου Αθηνών (1925) εκδόσαμε μία μελέτη για τις θαλάσσιες άλγεις τις οποίες συλλέξαμε στις ακτές της χερσονήσου του Άθωνα. Επιφυλασσόμενοι του δικαιώματος να δημοσιεύσουμε σύντομα τα αποτελέσματα των ερευνών μας για την χλωρίδα της Μακεδονίας, αρκεστήκαμε στο να απαριθμήσουμε τα φανερόγαμα και τα κρυπτόγαμα που συλλέξαμε κυρίως από το εσωτερικό της χερσονήσου της Χαλκιδικής.

Φτάσαμε στις 6 Ιουνίου του 1921 στον Ταξιάρχη (Λόκοβα), χωριό που βρίσκεται στο εσωτερικό της Χαλκιδικής, στους πρόποδες του όρους Χολομώντα, και εξετάσαμε τις πρώτες ημέρες την χλωρίδα στην περιοχή του χωριού αυτού. Στις 10 Ιουνίου πήγαμε στην συνέχεια στον Πολύγυρο. Στις 14 Ιουνίου μαζέψαμε βότανα στο όρος Χολομώντα. Στην επιστροφή μας στον Ταξιάρχη εξερευνήσαμε διάφορες περιοχές του χωριού. Στις 22 Ιουνίου φύγαμε από εκεί και διασχίζοντας το όρος Χολομώντα, φτάσαμε στη συνέχεια στην Αρναία, όπου μείναμε μέχρι τις 5 Ιουλίου, εξερευνώντας την γύρω περιοχή. Στις 3 Ιουλίου διοργανώσαμε μία εκδρομή στο χωριό Βαρβάρα και επιστρέψαμε την ίδια ημέρα στην Αρναία (Λιαρίγκοβα), όπου μείναμε για λίγες ημέρες, μελετώντας την χλωρίδα της γύρω περιοχής, κατευθυνόμενοι στην συνέχεια στην Στρατονίκη (Ίσβορο). Στις 6 Ιουλίου περάσαμε την ημέρα εξερευνώντας την χλωρίδα στα περίχωρα και στις 7 Ιουλίου πήγαμε στον Αργυρόλοφο (Στρεμπενίκο). Μετά την επιστροφή μας στην Στρατονίκη, όπου ταξιθέσαμε την συλλογή μας, πήγαμε στο μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας, όπου εγκατασταθήκαμε για να εξερευνήσουμε τα περίχωρα. Τελικά, στις 16 Ιουλίου επιστρέψαμε στην Θεσσαλονίκη".

Όπως καταλαβαίνουμε η αποστολή, που είχε σταλεί το καλοκαίρι του 1921, εξερεύνησε μεγάλο τμήμα της κεντρικής και βόρειας Χαλκιδικής, συλλέγοντας δείγματα φυτών. Πιο συγκεκριμένα, όπως πληροφορούμαστε στη συνέχεια, πήραν δείγματα από τα χωριά: Ταξιάρχη, Παλαιοχώρι, Βαρβάρα, Αρναία, Στρατονίκη, το όρος Χολομώντα, Αγία Αναστασία, Πολύγυρο, Στρατώνι, Παλαιόκαστρο, Πραβίτα, Άγιο Πρόδρομο, την περιοχή Αργυρόλοφο, Γαλάτιστα. Μάλιστα κατέγραψαν και μερικά τοπωνύμια χωριών, κυρίως στον ορεινό όγκο του Χολομώντα.

Εμείς, παρακάτω, θα παραθέσουμε τα ονόματα των φυτών που καταγράφηκαν στον Άγιο Πρόδρομο, συνοδευόμενα από φωτογραφίες που προσθέτουμε εμείς, μια και από μόνα τους τα επιστημονικά αυτά ονόματα - τουλάχιστον τα περισσότερα - δεν σημαίνουν τίποτε. Φυσικά υπάρχουν και αρκετά στα οποία δεν αναφέρεται το σημείο που βρέθηκαν. Προφανώς η διάδοσή τους θα ήταν ευρεία, όπως πολλά φυτά τα οποία υπάρχουν στο χωριό μας και δεν αναφέρονται.

Άγιος Πρόδρομος

Σπερματόφυτα

Trigonella corniculata